LA CAJA DE GALLETAS…

Corría el año 2023…

NIETA: Abuela… ¿qué haces en este sarcófago polvoriento mal llamado desván?

ABUELA: Me hallo en la grata tarea de limpiar la caja de lágrimas de mi abuela, igual que hago cada año en el aniversario de su fallecimiento. Es una caja de galletas danesas que mi abuelo le regaló y en la que escondió todos sus miedos. Me pidió que nunca la quitase del desván y aquí está, perdurable como su recuerdo.

NIETA: Está llena de amarillentos papeles… ¡Madre del Santísimo Ancestro! Parecen papiros:

“ Me llamo Alicia y no vivo en el País de las Maravillas. Tengo catorce años y este es mi Diario… de tristezas.”

“ Arroz con leche

me quiero casar

con una mujer

que sepa leer

que sepa escribir

que sepa la tabla de dividir.”

NIETA: Es la letra de una canción infantil. Mi madre me la cantaba cuando era muy pequeña…¿Por qué la escribió tu abuela en su Diario?

ABUELA: Todas las mujeres de nuestra familia, generación tras generación, hemos cantado esta canción. Es un deseo,  un grito desesperado por la igualdad y, me temo, una quimera… casi siempre. Mi abuela era diferente a todas las  jovencitas de su época. Poseía una inteligencia muy superior a la media, además de ser muy curiosa y querer saberlo todo. Su padre era marino mercante y su madre y ella viajaron con él por todo el mundo. Y se empapó de todas las culturas, las costumbres y las lenguas de todos aquellos periplos marinos. Aunque el régimen político en España era una república, el intelecto de una gran mayoría de mujeres seguía relegado a un tercer puesto, después de ser esposas y madres. Pero mi abuela no tenía interés alguno en ser ni una cosa ni la otra. Ella quería que valorasen su capacidad intelectual y dejasen para un segundo y tercer puesto sus caderas y su útero. Ningún candidato a ser parte de su currículum amoroso reunía requisitos, ninguno. Todos estaban por debajo de su nivel y ella no los tomaba en serio. Ellos se sentían ridículos y salían corriendo. El único candidato con posibilidades era un ex seminarista muy culto e inteligente… pero cuando se encontraba con su mirada, agachaba la cabeza y se sonrojaba. Así que mi abuela llegó a la conclusión de que no era apto para un apareo corporal. Pese a sus negativas, el ex seminarista siguió intentándolo… hasta que mi abuela le envió una concluyente carta:

“ Estimado señor:

Es mi deseo hacerle saber que… no será usted el sacerdote que le dé la extremaunción a mi himen ni a mi libertad.”

NIETA: ¡Qué modales los de tu abuelita!

ABUELA: Solo buscaba al hombre adecuado… y pronto lo encontró. Cuando su padre volvió de un viaje a Dinamarca, se trajo a su ayudante con él. Era el hombre más inteligente, adorable y bello que jamás su imaginación de beldades masculinas le mostró. En una semana se enamoró locamente de aquel joven capitán… y en un mes se quedó embarazada. Se marcharon a vivir a Dinamarca y allí nació mi madre. Pero mi abuela echaba de menos a su familia y su terriña y regresaron a Galicia. Cuando mi madre tenía ocho años, un militar gallego, bajito, iracundo y psicótico dio un golpe de estado… Era la Guerra Civil Española:

“ Han empezado a repicar las primeras bombas. El Dictador está arrasando el país. Luchas de un hermano contra otro. Es una carnicería. Nos hemos refugiado en el sótano. Tememos que vengan a por nosotros. Mi padre está sumido en una profunda tristeza… lo han detenido por ser considerado enemigo del régimen”.

“ Mi padre ha sido ajusticiado… sin haber tenido un juicio. Y ni siquiera nos han entregado su cuerpo.”

“ Nos marchamos a Dinamarca. Hans ha conseguido pasaportes para nosotras. Mi madre se queda, se queda en “ O Fogar”. Esperará a que esta locura termine para buscar a mi padre y darle un entierro digno.”

“ Hace dos meses que mi madre ha sido asesinada. Esa perfecta desconocida llamada Muerte la ha tomado como hija adoptiva… a ella y a todos los “ rojos” que le tendían los brazos a la Libertad, los que la espada de la dictadura ha cortado”.

“ Hans ha fallecido. Su enfermedad pulmonar le ha llevado demasiado pronto. El próximo mes cumpliría cuarenta años. Mi hija y yo hemos decidido irnos a Francia, el clima es mejor y estaremos más cerca de casa.”

“ Ha estallado la Segunda Guerra Mundial. El psicópata nazi está aniquilando a todo ser humano que no encaje en sus delirios políticos y de pertenencia a una raza superior.”

“  En nuestra finca hemos encontrado herido a un soldado alemán. Ha desertado de la barbarie nazi y lo buscan para fusilarlo por traidor.”

“ Otto lleva seis meses escondido en el obrador de nuestra pastelería, tras sacos y sacos de harina. Mi hija y él se han enamorado… y van a tener un bebé.”

 “ El acoso de los soldados nazis sobre nuestro pueblo se intensifica. Otto no está seguro. He conseguido documentación y un barco en el que mi hija y él puedan llegar a Argentina. Mi nieta solo tiene cuatro meses… se queda conmigo hasta que sus padres estén a salvo y nos  podamos unir a ellos.”

“ Otto y mi hija, mi pequeña Alicia, han muerto en el naufragio del pesquero que los llevaba a Argentina. El océano les ha dado asilo. Lo único que me mantiene viva es mi nieta… a la que tengo que criar.”

NIETA: ¡Qué triste vida la de tu abuela!

ABUELA: Así es, miña ruliña, pero mi abuela no tenía tiempo para deprimirse. Nunca dejó de ver sus malas vivencias como circunstancias temporales. No se dejaba vencer. Fue una intelectual con dos carreras universitarias, hablaba cinco idiomas, tocaba el piano y el violín…y tenía una cultura tan nutrida que había muy poca gente que pudiese hacerle sombra. Y, sobre todo, era una gran emprendedora. Siempre vivió por sus propios medios, y quitó adelante a un marido, una hija y un yerno… y a mí. Nunca tuvimos apuros económicos. Mi abuela no reconocía más Dios que a Jesús… el panadero de la familia. Él le enseñó a hacer las deliciosas tartas de Santiago… que la hicieron vivir muy ricamente (nunca mejor dicho). Abrió un negocio de pastelería y trabajó en él hasta que, fallecido el Dictador, decidió que ya era hora de volver a casa, a “ O Fogar”, a la verde y bella Galicia. En el bajo de la casona de sus padres abrió una nueva pastelería, empezó sola y terminó teniendo cuatro empleadas. Ella supervisaba todo, por las mañanas controlaba la pastelería, por las tardes daba clases de Lengua y Literatura, Inglés, Francés y Alemán, y por las noches estudiaba… estudiaba todo cuanto le apetecía. Nunca consiguió encontrar a ese hombre que la aceptase con su amplitud intelectual, respetase su libertad y la amase como igual.

NIETA: ¡Qué gran mujer era!

ABUELA: No era grande… era enorme, grandiosa. Una fría mañana la encontré en su cama, abrazada a su caja de galletas, dormida para siempre. En su mesita de noche dejó una hoja de papel en el que escribió sus últimos deseos. Quería que su caja de galletas danesas fuese custodiada por la familia… para que nunca olvidáramos valorar La Libertad y La Paz. Que en su entierro, estrictamente familiar, se rezase… el Artículo 14 de la Constitución Española: “Los españoles son iguales ante la ley, sin que pueda prevalecer discriminación alguna por razón de sexo. Amén”. Que se cantase el Himno Gallego. Y que fuese el Océano Atlántico guardián de sus restos mortales.

Y… ahí afuera en lo más profundo de la Ría de Vigo, resguardadas del viento por los amorosos brazos rocosos de las Islas Cíes, duermen las cenizas de mi abuela… mi abuela miña nai.

NIETA: Tu abuela se merece el mayor de los homenajes. Y cuando tú ya no estés, abuela, seré yo la que limpie su caja de galletas en cada aniversario de su fallecimiento. Oremos por ella:

“Arroz con leche

me quiero casar

con una mujer…

ABUELA:

“que sepa leer

que sepa escribir

que sepa la tabla

de dividir”.

María Purificación Nogueira Domínguez.

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en LA CAJA DE GALLETAS…

A MEMORIA DO PRESTIGE APARECE NA CAMPAÑA

É ben coñecida a frase de Carlos Marx contida no inicio da obra «O 18 Brumario de Luis Bonaparte»: «A historia ocorre dúas veces: a primeira vez como unha grande traxedia e a segunda como unha miserábel farsa». Aludir a esta advertencia marxiana ten sentido cando observamos o sucedido no 2002 co afundimento do Prestige e o que estamos vivindo agora co vertido das bolas de plástico contidas nun contedor transportado polo buque Toconao. Certamente, as características técnicas das materias contaminantes son diferentes e tamén o foron as circunstancias que acompañaron a semellantes accidentes. Pero a comparación resulta pertinente se focalizamos a análise na resposta levada a cabo polo goberno da Xunta en ambos momentos.

Infravaloración inicial do acontecido, falta de información veraz sobre os accidentes rexistrados, neglixencia na toma das decisións requiridas: velaquí algunhas das características definitorias do comportamento protagonizado polos gobernos galegos de entón e de agora. Manuel Fraga e Alfonso Rueda non poden ser considerados como dirixentes políticos totalmente equiparábeis e os contextos das súas presidencias presentan diferenzas obvias a pesar da súa común pertenza ao PP: o primeiro tivo que aturar ao «goberno amigo» de Aznar e Rajoy mentres que o segundo está empeñado en cumprir sen escrúpulos o encargo fixado por Feijoo (xa se sabe: máxima belixerancia permanente co Executivo de Sánchez).

Nos últimos 25 anos, o PPdG tivo que enfrontar, dende os despachos de San Caetano, tres graves crises que afectaron a sectores relevantes do tecido social galego: a das vacas tolas, a do Prestige e a mais recente dos pellets. En todas esas ocasións non foi quen de estar á altura das circunstancias a pesar de controlar, con maioría absoluta na Cámara lexislativa, todos os recursos da Administración galega. Eran oportunidades para facer pedagoxía sobre as virtualidades do autogoberno: demostrar a capacidade para solucionar os problemas a partir das propias forzas e para demandar, se fora preciso, outras actuacións complementares daquelas institucións que tiñan competencias concorrentes coa propia Xunta. Antes e agora, o balance da xestión gobernamental resultou amplamente deficiente. No caso da vertedura dos granulados, Alfonso Rueda está demostrando que non aprendeu dos seus antecesores, coma se quixera facer realidade aquela vella máxima de que «alguén virá que bo te fará». Se ademais está rodeado de persoas como a conselleira de Medio Ambiente, Ánxeles Vázquez, capaces de protagonizar exhibicións de prepotencia semellantes ás que realizaba hai anos o inesquecíbel Arsenio Fernández de Mesa, a conclusión está servida: semella haber algo na xenética política do PP que lles condena a repetir determinados erros e despropósitos.

Cara ao 18-F a pretensión dos discípulos de Feijoo estaba clara: converter os comicios nun plebiscito contra Pedro Sánchez e os seus aliados parlamentares. Colocar nun plano secundario todo o que non se relacione directamente coa amnistía e coa situación de Cataluña. Poren, o plan deseñado bateu cun accidente marítimo que non figuraba na folla de ruta e que colocou no centro do debate público as responsabilidades do goberno galego na xestión desta crise. A incomodidade da situación creada pódese percibir nos responsábeis do PPdG. Teñen medo de que se active a memoria do Prestige e que iso facilite unha mobilización maior da prevista naqueles sectores do electorado urbano que se mostran mais pasivos nas convocatorias ao Parlamento galego mentres apoian con mais frecuencia -nas eleccións xerais- a forzas políticas da esquerda estatal.

Non rematan aquí as complicacións para o modelo de campaña establecida polo PP. Postos a centrar a mirada na dinámica política de Cataluña, como van facer para ignorar as informacións que están aparecendo sobre a operación promovida, hai mais de dez anos, polo ministro de Interior do goberno Rajoy para montar probas falsas contra diversos dirixentes nacionalistas? Cando o ex-presidente participe nos mitins de Rueda, será capaz de falar da amnistía e dos acordos cos independentistas como supostas demostracións dunha vulneración do Estado de dereito sen asumir as súas responsabilidades na utilización da guerra sucia contra membros de CiU, Junts e ERC?

A dupla moral que está exhibindo o PP non semella ter limites. Será capaz de manter totalmente mobilizado ao seu electorado e, ao mesmo tempo, conseguir que non se activen todas as persoas que, o pasado 23 de Xullo, acudiron as urnas para evitar un triunfo de Feijoo e Abascal? Esta é a cuestión chave que se resolverá nas vindeiras semanas.

Xesús Veiga

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en A MEMORIA DO PRESTIGE APARECE NA CAMPAÑA

A CAMPAÑA MAIS ESTATALIZADA DA ÚLTIMA DÉCADA?

Despois de moitas especulacións e declaracións, xa sabemos a data dos comicios ao Parlamento galego. Certamente, o adianto dunha convocatoria electoral forma parte das normas e das prácticas vixentes en moitos sistemas democráticos. Xa que logo, non ten sentido focalizar a discusión na congruencia legal da decisión tomada por Alfonso Rueda senón noutras cuestións relevantes: os argumentos utilizados para explicar o adianto e as formas aplicadas na súa execución.

O presidente da Xunta non foi quen de explicitar un motivo sólido para xustificar a opción do 18 de Febreiro. Non houbo apelación a eventuais crises de gobernabilidade, a presuntas necesidades sociais ou á existencia de acontecementos imprevistos na contorna estatal ou internacional. E ademais, por que elixiu unha data que interfire notabelmente nas celebracións populares do Entroido podendo establecer unha data alternativa (3 de Marzo) que reducía sensibelmente tal impacto? A resposta ás interrogantes semella evidente: porque calcula que é o que mais beneficia ás expectativas electorais do PP. Os efectos sobre as tradicións festivas non teñen importancia -son «danos colaterais»- cando se pretende acadar un nivel de participación que non arruíne as estimacións que se manexan no estado maior do partido.

E logo están as formas. Por que Rueda non aproveitou a celebración do pleno do Parlamento para anunciar unha medida tan importante na vida democrática de calquera país? Peor aínda: no canto de utilizar a Cámara que representa a soberanía da sociedade galega para comunicar esa información, pretendeu xogar ao despiste afirmando que o consello da Xunta do día seguinte ía aprobar un novo proxecto de lei. Unha mentira pouco piadosa e moi reveladora da cativa estatura democrática do actual inquilino de San Caetano.

Por se había algunha dúbida, Feijoo falou claro hai poucos días sobre as súas pretensións: as eleccións galegas serán a segunda volta dos comicios xerais do pasado 23 de Xullo. A súa confirmada presenza permanente no desenvolvemento da campaña do PP certifica a verosimilitude de tal aserto. Xa que logo, o desmentido da retórica que está utilizando Rueda, asegurando que Galiza vai estar no centro das súas actuacións propagandísticas nas vindeiras semanas, é contundente. Non admite dúbidas. O partido que ven controlando as institucións do autogoberno galego dende hai varias décadas decidiu «estatalizar» ao máximo a súa oferta electoral. Pensan que falando moito da amnistía, de Cataluña, de Bildu e repetindo a coñecida axitación «antisanchista» van propiciar a mobilización máxima do seu electorado e neutralizar os excesos de confianza e as dúbidas xeradas pola deficiente xestión acometida polo goberno galego durante a última lexislatura.

Haberá que ver o nivel de eficacia de semellante folla de ruta. A transmutación daquel Feijoo que repetía -no ano 2020- o de «Galicia, Galicia, Galicia» polos currunchos do País (mentres agachaba todo o posíbel o logotipo do PP) nesta versión 2.0 da liña deseñada polo seu predecesor, Pablo Casado, para evitar que Vox invadira a súa leira electoral é unha operación que ten riscos e que non asegura a repetición da maioría absoluta no Hórreo coa certidume que exhiben os seus promotores.

Facer do 18-F unha prolongación do pasado 23-X pode mobilizar a ese sector de votantes que apostan habitualmente pola esquerda de ámbito estatal nos comicios xerais e que se refuxian na abstención nas convocatorias para o Parlamento galego. Nesta ocasión, o incentivo que pode propiciar a participación deses indecisos é moi preciso: acadar a xubilación dese dirixente político -Feijoo- que estaba disposto a gobernar con Abascal pagando o prezo da involución antidemocrática

que iso significaba. Todo o mundo sabe, comezando por el mesmo, que se o 19 de Febreiro o PP perde o control da Xunta, a carreira política de Alberto Núñez terá as horas contadas.

Tense afirmado, reiteradamente e con razón, que os cambios nas maiorías parlamentares dependen da combinación dos erros e acertos que acrediten os gobernos e as forzas que aspiren a substituílos. Nesa singular ecuación, o PPdG beneficiouse, dende 2009, das eivas e dos erros exhibidos, alternativamente, por Partido Socialista, BNG, AGE e as Mareas mais que dos éxitos colleitados na gobernanza das institucións galegas. Poderíase facer un repaso concreto do sucedido en 2012, 2016 e 2020 para ilustrar semellante consideración. Desgraciadamente, nesta vindeira cita do mes de Febreiro reaparecen algunhas vellas pantasmas. O rexeitamento de Podemos a unha concorrencia conxunta con Sumar impide maximizar en escanos os eventuais apoios electorais recibidos por esas formacións e, xa que logo, facilita a consecución do obxectivo matemático que busca o PP desesperadamente. E isto ocorre cando o panorama da cita de Febreiro está mais aberto que noutras ocasións debido a que Rueda ten un sumatorio de circunstancias potencialmente adversas: mediocre xestión gobernamental, deficiente capacidade de liderado e presenza nas urnas de dous competidores no seu espazo electoral (a DO de Jácome e Vox) que poden inutilizar un determinado número de votos á hora de computar escanos para o actual partido gobernante.

Para derrotar ao PP -que, obviamente, constitúe a condición imprescindíbel para pór en funcionamento unha alternativa de cambio- a oposición necesita transmitir unha dose de ilusión convincente a unha parte significativa do corpo electoral e actuar coa intelixencia política requirida para acadar un obxectivo de tal envergadura. Velaquí a responsabilidade que asumen as formacións que postulan o comezo dunha nova andaina na política galega.

Xesús Veiga

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en A CAMPAÑA MAIS ESTATALIZADA DA ÚLTIMA DÉCADA?

EL PUÑETERO ENCUADRE DE LA NIGROMANCIA.

La libertad de expresión, es uno de los derechos fundamentales que marcan la diferencia entre las sociedades democráticas y el autoritarismo en sus diversos grados. Pero, como cualquier derecho, tiene sus límites, determinados por el ejercicio de otros derechos.

Es justamente en esos límites, en esa sutil frontera, en la que es preciso delimitar hasta donde llega el legítimo ejercicio, donde comienza la actuación delictiva y en que franja indefinida se sitúa lo incorrecto, lo insensato y lo grotesco.

El exorcismo con muñeco convocado por los cachorrillos ultramontanos en las inmediaciones de Ferraz, hermanos de los que ayer convocaban el rezo del santo rosario con la misma finalidad, evidencia también la fácil confusión entre lo religioso y lo supersticioso. Nos movemos en ese filo de la reflexión, en el que una cierta nebulosa, nos lleva a territorios no racionales, pero que entrevemos preocupantes, por lo que constituyen de estímulo (no se si desahogo) de las mas bajas pasiones del ser humano.

Se percibe una lógica preocupación gubernamental, por la proliferación de este tipo de actos, con pretendida justificación y finalidad “política”, pero con marcada intencionalidad de generar odio y desafección hacia una persona, ideología o partido concreto, porque no conviene a los postulados que dicen defender.

Preocupación lógica y natural, porque las divergencias políticas deberían confrontarse con argumentos políticos y no con sortilegios, aquelarres o brujerías. Pero he aquí que la historia recurrente, trae a nuestra memoria aquel 2015 en el que D. Mariano Rajoy Brey, para protegerse de la presión del movimiento 15M promovió aquella infausta llamada Ley mordaza, todavía vigente, para librarse de escraches y otras disonancias. Un ejemplo paradigmático de ley ad hoc, que como todas las leyes ad hoc debería ser derogada, pero ahí sigue y lamentablemente resuelve poco.

No se si el pandemónium convocado por la cachorrería ultra, encaja o no en algún tipo delictivo; no me interesa demasiado, porque ese será finalmente un debate que se producirá en el único sitio en el que puede resolverse, que es en los juzgados. Lo que realmente creo que merece interés, es combatir la bárbara y salvaje manera de comportarse de la asilvestrada muchachada, que se compadece mal con la que debería suponerse su esmerada educación y sus maneras civilizadas de comportarse. Y eso, requiere redirigir la reflexión, hacia la argumentación persuasiva, hacia la educación como fundamento de la convivencia y hacia el respeto, como comportamiento natural.

Resultaría inquietante, que no solo no se produjera cuanto antes la derogación inaplazable de la Ley mordaza, sino que se abriese un nuevo debate sobre la criminalización o no de las asilvestradas y antiestéticas barahúndas en las que se desahogan estos energúmenos.

En un alarde de relativismo moral, decía el inolvidable Arzallus refiriéndose a ETA, que ellos muevan el árbol, que nosotros recogeremos las nueces. Algo así deben de estar pensando los jefazos de Génova, que no aplauden la montaraz audacia de los voxianos, pero aprovechan la coyuntura, para echar la culpa al muñeco aporreado.

Creo que hay que mantener el buen juicio, no dejarse arrastrar por la contumacia de la hechicería y hacer gala de buen hablar y mejor hacer.

Jesús Penedo Pallas

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en EL PUÑETERO ENCUADRE DE LA NIGROMANCIA.

PODEMOS: DEZ ANOS DE LUCES E SOMBRAS

O recente abandono das 5 deputadas e deputados de Podemos do Grupo Parlamentar de Sumar e a súa integración no Grupo Mixto no Congreso escenifica, definitivamente, unha ruptura que se viña madurando durante os últimos meses.

Cando Podemos apareceu no panorama político estatal (concretamente, nas eleccións ao Parlamento europeo de 2014, obtendo unha relevante representación), díxose que estabamos ante os primeiros efectos do movemento social xurdido o 15 de Maio de 2011 no cadro político dominante na vida institucional do Estado dende as primeiras eleccións de 1977. Nas semanas posteriores ao estoupido daquela protesta primaveral, realizáronse prognósticos diverxentes a respecto do seu futuro. Houbo quen apostou pola aparición de novas forzas políticas que trasladaran directamente as inquedanzas expresadas nas rúas ás institucións representativas legalmente existentes. Para outras voces, o mais adecuado sería que o 15-M ficara como un referente mobilizador que operara como un axente de presión e control social sobre o labor dos representantes. Finalmente, un grupo de mozos e mozas activistas promoveron unha nova opción electoral -Podemos- aínda que non o fixeron nas eleccións xerais de Novembro de 2011 -precisamente naquelas nas que o PP de Rajoy obtivo unha ampla maioría absoluta- senón que agardaron aos comicios europeos de 2014.

O balance destes case dez anos de vida de Podemos ofrece contrastes moi agudos. Por unha banda foi capaz de sintonizar e captar o apoio dun amplo sector de cidadáns -algo mais de 5 millóns de persoas nas eleccións xerais de 2015- indignados coas políticas de austeridade aplicadas durante a crise financeira e coa repetición de casos de corrupción espallados por moitas estruturas do poder establecido (incluído o Xefe do Estado). Esta conexión electoral revelou, tamén, o forte desgaste que padecía a esquerda tradicional (singularmente o PSOE) e a incapacidade dalgunhas formacións ubicadas alén do espazo socialista (IU e determinadas organizacións nacionalistas de esquerda) para suscitar ilusión entre os segmentos poboacionais -singularmente nas xeracións mais novas- desconectados das dinámicas políticas dominantes. Lémbrese que, na referida cita electoral de Decembro de 2015, case se rexistra o «sorpasso» -houbo menos de 400.000 votos de distancia- desta nova esquerda ao Partido Socialista (tal e como sucedera, pouco antes, nos comicios de Grecia).

Ese éxito histórico de Podemos -acadado, polo demais, sen posuír un aparello organizativo comparábel sequera ao que dispuña unha forza coma IU, herdeira principal dos restos do vello PCE-ofrecía unhas grandes oportunidades ao grupo dirixente do novo partido. Se era quen de administrar adecuadamente o capital político-electoral acadado podería abrir unhas expectativas transformadoras até entón descoñecidas. Poren, co paso do tempo, foise verificando a frustración desas posibilidades. O que pretendía ser un modelo alternativo -«a nova esquerda»- comezou a mostrar eivas propias das organizacións inseridas nas culturas da esquerda tradicional. A pesar do adanismo invocado nos documentos fundacionais, apareceron rapidamente fenómenos que xa se coñeceran noutros espazos partidarios. A lóxica pluralidade interna e o desexábel debate de ideas foi distorsionado pola disputa sobre o control das estruturas de poder interno. Durante estes dez anos asistimos -primeiro no seo de Podemos e mais recentemente na relación de Podemos con Sumar- a unha dinámica que xa tivera lugar noutros ámbitos organizados: a entidade das diferenzas sobre as cuestións que conformaban o ideario da forza política non se correspondeu coa belixerancia dos enfrontamentos rexistrados. A incapacidade para harmonizar consensos e disensos resucitou a vella pantasma dos sectarismos que habitan, como unha maldición case xenética, no universo das forzas políticas transformadoras.

Resulta certamente paradoxal que todos os sectores que conformaron Unidas Podemos -e, despois, Sumar- non discreparan a respecto da comenencia de formar un goberno de coalición co PSOE e, sen embargo, non acadaran un acordo sobre a eventual presenza de Irene Montero no Ministerio de Igualdade ou sobre o reparto das responsabilidades no Grupo Parlamentar. Por mais que Podemos queira formular un relato sobre a existencia de importantes diferenzas na táctica política, os feitos permiten constatar que a loita polas cotas de poder substituíu ao debate arredor das ideas básicas desa coalición.

Podemos sufriu, dende hai anos, unha campaña de acoso xudicial e mediático fondamente antidemocrática. Porén, semellante circunstancia non pode agachar os importantes erros cometidos por Pablo Iglesias e os demais dirixentes dese partido. O virus do sectarismo tamén fixo acto de presenza nos seus comportamentos. É o que sucede cando alguén considera que encarna, en exclusiva, os auténticos valores da esquerda e descualifica aos demais pese a compartir determinadas estruturas organizativas. Con esa visión esencialista abrese a porta dunha perigosa dinámica autodestrutiva que non pode ser xustificada pola persecución promovida por distintos poderes conservadores.

Nos últimos 50 anos houbo suficientes experiencias no ámbito das diferentes esquerdas (socialistas, comunistas, revolucionarias, nacionalistas…) como para que as novas formacións xurdidas do movemento do 15-M de 2011 puideran estar inmunizadas ante hipotéticos erros e/ou deficiencias. Lamentabelmente non foi así. A pregunta, pois, está servida: servirán as ensinanzas destes recentes fracasos para o labor futuro das persoas que pretendan mudar substancialmente as características da orde social vixente?

Xesús Veiga

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en PODEMOS: DEZ ANOS DE LUCES E SOMBRAS

LA HISTORIA INTERMINABLE.

Jesús Pedreira*

Vivimos en un estado de angustia permanente. Con el corazón en un puño escuchamos un día si otro también que España, la España de nuestros pecados, se rompe. Lleva rompiéndose desde 1977. 

Es casi la opción de sintonía de apertura y cierre de todos los medios de comunicación adictos al catastrofismo. Nos acostamos y nos levantamos con la misma canción. Se nos rompe como si fuera una silla carcomida por la polilla. Nos lo dicen mientras ondean agresivos en nuestras narices banderas monárquicas, o con penoso coro nos cantan el Cara al Sol. 

Nuestra angustia ante tantas plañideras nos lleva percibir fenómenos paranormales. Bajo nuestros pies se nota últimamente como en Galicia, en las zonas fronteras con Asturias, León, Zamora y Portugal están produciéndose fenómenos de fallas que están resquebrajándola de la Península Ibérica. A poco estaremos a la deriva por el Atlántico resultando lo que nos cuenta Saramago  » En la barca de piedra».

Cuando Galicia desgajada de la península vague por el Atlántico pronto veremos cómo pasó con el “Prestige”, que Portugal mandará su fuerza naval para llamarnos al orden y enviarnos fuera de sus aguas territoriales. Si la deriva nos lleva hacia el Cantábrico, la Armada francesa sin la menor galantería nos dirá que nada de pretender ir al Gran Sol, que ya bastante peces hemos pescado allí y nos derivaran hacia el Atlántico profundo.

Todos los grandes medios de comunicación mundial, The New York Times , The Washington Post. The Guardian, Financial Times, Bild , Clarín, llevaran a grandes titulares que España se rompió y que Galicia se desquebrajo de España como ya venían anunciado clarividentes la derecha española y sus líderes Aznar, Rajoy, Casado, Rivera, Feijoo, Abascal y sus grupos mediáticos, amén de sesudos columnistas tan incorruptos como el brazo de Santa Teresa, en ABC, El Mundo, La Razón, Cope, Es-Radio, Intereconomía y un interminable rosario de voces ponderadas.

Galicia a la deriva como en el libro antes indicado del Premio Nobel, Saramago. Pero a donde va Galicia en su deriva atlántica, ¿hacia Norte América?  Pues nada de eso. El presidente de los EE. UU desde la Casa Blanca comunica «urbi et orbi”, que ordenó alertar a la VI Flota y que, si tal caso existiera de llegar a sus costas, sería bombardeada y hundida dejando pálido de envida a Netanyahu por la destrucción realizada.

En una reunión de los más ponderados líderes del mundo libre y centinelas de la democracia universal, Trump, Bolsonaro, Boris Johnson, Milei, Meloni con el impagable refuerzo de Aznar, Feijoo y Abascal dan con una solución, Volver con remolcadores de verdad, no como esos del Prestige que rompió el barco en dos y se hundió desparramando todo el chapapote por la costa gallega, para traer Galicia al redil y unirla con España. Pero no sin antes exigir que los gallegos progresistas y nacionalistas pidan perdón a los » españoles de bien». Si así no fuere Feijoo y Abascal, o Abascal y Feijoo (tanta monta, monta tanto) exigirían cual Israel con los palestinos, sean llevados a campos de refugiados en el Sagel, en una operación financiada por los fondos de inversión.  

La derecha española y sus terminales mediáticas, políticas y económicos avisa muy airada a Cataluña y a Euskadi que tomen nota de lo que le pasó a Galicia. Y que en su caso la cólera será todavía mayor…

El golpeteo del tren de aterrizaje contra la pista y la desaceleración me despertaron de mi pesadilla. No, España no se había roto. En la torre de señales del aeropuerto ondea la enseña rojigualda. El pasaje hablaba gallego y castellano con plena normalidad. Ni España se había roto, ni la derecha reaccionaria gobernaba en España. Si, allí estaba un periódico que informaba que el Ibex iba como una moto, las mejores cifras de empleo, una economía de las más pujantes de Europa, una España con un gobierno progresista que inicia una nueva legislatura anunciando sensibilidad social para todos los españoles y con comercios a rebosar ante las Navidades. Las gentes desplazándose en los puentes de la Constitución y la Inmaculada y la hostelería colocando el cartel de completo. Una ministra española, Nadia Calviño es nombrada con apoyo europeo mayoritario presidenta del Banco Europeo de Inversiones. 

Pero eso sí…las voces de ultratumba siguen berreando “impasible el ademán”, que España se hunde. Que España se rompe. 

* Jesús Pedreira ha sido teniente de alcalde en el Concello de Ordenes

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en LA HISTORIA INTERMINABLE.