Cadernos da Viaxe – Xoán Antón Pérez-Lema

Xoán Antón Pérez-Lema

UNHA FISCALIDADE INASUMÍBEL

É un lugar común  que a queda da actividade económica xere de seu unha queda na recadación fiscal. Mais os estudos do economista galego Manuel Lago demostran que o grande burato fiscal entre a recadación do 2006 e ao 2011 foi o Imposto de Sociedades (IS), que pagan as compañías mercantís polos seus beneficios. No 2006 a recadación estatal acadou os 183,5 mil M€, que caeu no 2011 a 158,5. Pois ben, estes 25 mil millóns menos foron responsabilidade exclusiva do IS, que caeu en 28 mil millòns (duns 43,7 mil M€ a só pouco máis de 11 M€), mentres a recadación por IRPF sobía en case 4 mil millóns e o IVE e os Impostos especiais mantiñan, en xeral, os seus números.

Evidentemente, a caída nos beneficios explica parte desta queda, mais non a meirande parte. No ano 2011 os beneficios das empresas societarias sobardaron os 115 mil M€, dos que máis de 46 mil M€ ficaron exentos de tributación, por mor dun conxunto de complexas  bonificacións, exencións e deducións fiscais e outras ferramentas de enxeñería tributaria que só benefician ás grandes corporacións, que veñen pagando de media só un 11,6%, fronte á media do 12,2% das familias na renda ou o case 18-19% de media que pagan as pemes societarias.

Velaí que o problema do déficit haxa que velo, sobre todo, dende a perspectiva do ingreso. A recadación fiscal española perdeu quizaís máis de 20.000 M€ (máis da metade do que paga o Estado polos elevadísimos xuros da débeda) por mór dunha lexislación  fiscal regresiva que non axusta o pagamento dos Impostos ao beneficio real das grandes empresas, unicas que teñen na súa mán as complexas ferramentas de enxeñería financeira precisas.
Semella que unha normativa fiscal  xusta e progresiva achegaría moitos máis recursos á caixa. E achegaría unha perspectiva moi diferente a respecto dos recurtes sanitarios, educativos e sociais que a dereita vende como inevitábeis. Malia que fose o PSOE, por certo, quen aplicara esta lei fiscal tan pouco social.

A ARRINCADEIRA: Grande parte da sociedade quere máis galego.

O éxito da manifestación a prol da nosa lingua non habería facermos esquecer a necesidade de combinar( e mesmo trascender) esta caste de respostas na rúa con medidas eficaces e proactivas para recuperar falantes e presenza social nos sectores até de agora pouco receptivos á nosa lingua.

Publicado en AUTORES, Xoan Antón Pérez-Lema | Deja un comentario

Unha crise económica, política e ética – Antonio Campos Romay

Antonio Campos Romay

Unha parte importante da cidadanía está atónita que ante as penurias que acumulanse sobre o panorama español non se poña como prioridade o rescate dos cidadáns. E que para ese efecto non se utilicen os inxentes recursos que se desvían para amparar as trampulladas e tropelías dunha parte significativa do sistema financeiro. Ante un escenario onde as carencias dan paso de xeito perigoso á pobreza, indigna a subordinación que implica delegar o futuro en mans dun reducido grupo de especuladores que reiteradamente antepoñen os seus intereses ás necesidades do país no que realizan as súas operacións, sempre lucrativas, a troques de esmagar calquera proxecto de crecemento xerando unha brecha critica de desigualdade na distribución da a renda.

Decote medra a complicidade en tales feitos do goberno de dereitas, homologo a outros do espazo europeo. Un goberno do que os únicos brotes verdes que percíbense, son os dunha cidadanía cada vez menos libre de expresarse, onde repunta a intolerancia cultural, relixiosa e ideolóxica, e a discriminación racial ten campo abonado. Onde o mundo do traballo perde dereitos progresivamente e desprestixiase ás centrais sindicais. Onde a democracia empobrecese cun sufraxio adulterado por unha lei electoral obsoleta que procrea a conciencia de que estase consagrando un réxime político cun parlamentarismo que funciona como poder mediatizado da soberanía popular.

Hai un clima de impotencia ante un poder xudicial que estimase dependente de aspectos alleos ao seu propio exercicio. E nunha  certa analoxía  co caso chileno desde 1981 naquel país e desde 1978 no español, rexe unha carta constitucional nada dun pacto complexo, compracente coas necesidades dunha oligarquía política devinda en gran medida da ditadura, e elaborada baixo a longa sombra dunhas FFAA con dubidoso espírito democrático naquel intre histórico. No caso chileno rexistráronse sucesivas modificacións, a última en 2005, para mudar a fisionomía de orixe. Aquí, aínda recoñecéndolle a súa utilidade para rachar o nó gordiano que ataba ao pasado, mantense incólume e é coartada para frear as demandas sobrevidas polo crecemento dunha sociedade que  fíxose adulta.

O labor do goberno español, e  a das forzas conservadoras gobernantes en Europa, baixo a dirección nada sutil da Sra. Merkel, non é posible dicir que este entregada á tarefa de instaurar unha democracia social, na que a actividade económica responda ás demandas públicas e non en exclusiva lucro privado. Hai un serio retroceso dunha clase media que foi moi válida como elemento de cohesión social, e que hoxe vese desprazada a zonas de depresión por unha  política ao servizo da consolidación de criterios de liberalismo radical. As outrora socorridas depreciacións monetarias, hoxe imposibles, trócanse en depreciación do país con dramáticas consecuencias. O afogo financeiro dada as características  da economía española tradúcese nunha severa limitación das nosas posibilidades e iniciativas. Sufrimos as consecuencias destas medidas, proxectadas  na vida diaria da cidadanía e no deterioro da convivencia política. España e un país en gran medida enleado por intereses foráneos cunha economía extremadamente sensible ante a conxuntura externa. Millóns de persoas son forzadas a vivir en condicións de precariedade económica e de paro real ou encuberto. O único que emerxe cada día que pasa é desanimo e desconcerto á hora de enfrontarse á mediocridade imperante, aos delitos económicos e ao saqueo do publico.

O comportamento  do gran capital transnacional non só atenta libremente contra os intereses xenuínos dos países en desenvolvemento, senón que a súa acción desregulada e incontrolable tamén dana a países presuntamente industrializados, onde suponse situámonos. A cidadanía séntese inerme vendo como asíntanse as súas actividades que son cativamente fiscalizadas polo Parlamento, ou por institucións representativas do interese colectivo. Nunha palabra, é toda a estrutura política a que está sendo socavada. Si é unha crise económica. Pero tamén política  e ética. Só un inmenso reto de solidariedade, de rexeneración moral e un xigantesco esforzo que poña en valor a conciencia cívica pode facer fronte ao sinistro cerco que está desnucando o interese público.

Iso, e a conciencia de que os grandes valores que a Humanidade amoreou no seu devir terán que prevalecer e non poderán ser destruídos. Tal o pensaba o presidente chileno D. Salvador Allende. Hoxe adquire pleno vigor.

Publicado en Antonio Campos Romay, AUTORES | Deja un comentario

Corrupción y política – Vicenç Navarro

Vicenç Navarro

Cuando el movimiento 15-M creó el eslogan “no hay pan para tanto chorizo”, muchas voces “respetables” del establishment mediático y político español desmerecieron tal denuncia tachándola de exageración propia del discurso supuestamente demagógico del movimiento. La realidad ha demostrado que el eslogan es claramente pertinente. La corrupción parece existir en grandes sectores de las instituciones políticas y en un gran número de figuras relevantes del estamento llamado representativo.

Es importante señalar que esta denuncia procede de un movimiento –el movimiento 15-M- que hizo y hace de su exigencia de democracia el punto central de sus demandas. No hay que confundirlo, por lo tanto, con el grito en contra de las instituciones democráticas que ha caracterizado al movimiento fascista -todavía muy extendido en España- al que, aunque se vista de seda, se le puede reconocer fácilmente. Para tal movimiento fascista, el eslogan de que todos los políticos son iguales, es decir, corruptos, sirve a una misión: la de intentar desacreditar, no sólo a los políticos corruptos, sino a las instituciones representativas, presentándolas como intrínsecamente corruptas. El fascismo español siempre despreció el concepto y la realidad democrática.

El movimiento 15-M, por el contrario, denuncia a las instituciones democráticas por sus enormes insuficiencias (basadas en la transición inmodélica que se hizo en España de la dictadura a la democracia), señalando que la corrupción entre los políticos es incompatible con la democracia. En realidad, la corrupción, en contra de lo que dicen interesadamente la derecha y los medios afines a ella, está mucho más extendida entre las derechas (partidos conservadores y liberales) que entre las izquierdas. La relación de los poderes económicos y financieros con los partidos de derecha ha sido una constante, pues su propia existencia estaba basada en su función de defender sus intereses. De ahí que, resultado de esta relación, las oportunidades de corrupción sean inmensas. No es casualidad que tales partidos sean los que han favorecido siempre la opacidad en la financiación de sus prácticas.

Las izquierdas históricamente tuvieron sus lazos con el movimiento obrero, no con el mundo empresarial, de manera que la corrupción era poco común (aunque la derecha siempre se refiere a los sindicatos como grupos de presión semejantes al mundo empresarial como si los primeros tuvieran los mismos recursos que el segundo). La corrupción entró más tarde, como resultado de la complicidad que se ha ido desarrollando entre los equipos dirigentes (y muy en particular en sus equipos económicos) de las izquierdas mayoritarias gobernantes y el mundo financiero y del gran empresariado. En realidad, tal complicidad, resultado del maridaje entre las cúpulas públicas y las privadas, ha pasado a ser un elemento normal que apenas llama la atención, y raramente se denuncia. Esta corrupción ocurre también a nivel municipal, donde el control de la contratación da pie a un gran número de corruptelas. Es una enorme falta de servicio a la democracia que las izquierdas mayoritarias gobernantes hayan sido tan tolerantes con los casos de corrupción y opacidad en las finanzas de los partidos.

Que tal tolerancia se dé en el PP es lo previsible. En este partido es más que tolerancia. Como se está documentando, es una práctica común entre las élites gobernantes de tal partido. Son los herederos de la derecha histórica en la que, cuando gobernaba en un régimen dictatorial, la corrupción era la norma. No es de extrañar que el mismo partido que se movilizó para  terminar con la investigación de los crímenes del franquismo, expulsando al Juez Garzón de la judicatura, intentara interrumpir también exitosamente la investigación del caso Gürtel.

Y tampoco es de extrañar que este partido sea el que quiere dar la bienvenida al Sr. Sheldon Adelson para que se establezca en Madrid, ofreciéndole todo tipo de facilidades, incluyendo saltarse la Ley. El propietario de la red de casinos centrada en Las Vegas –uno de los centros de la corrupción en EEUU- es conocido en aquel país como el “gran destructor de la democracia estadounidense”, habiendo pagado 150 millones de dólares (repito, 150 millones de dólares) a los políticos del Partido Republicano (controlado por el Tea Party), para que defendieran sus intereses e interrumpieran la investigación judicial que podría poner en peligro sus ingresos de 6.000 millones de dólares. Este señor, por cierto, es también uno de los que propugnan que las pensiones públicas y el Estado del Bienestar en aquel país son excesivos, tal como las derechas liberales están también sosteniendo en España. La entrada de tal señor en la política española será un aliciente enorme para la americanización de la política, abriéndose el proceso electoral al mejor postor, práctica ya existente, pero que aumentará todavía más, como resultado de la influencia de tal personaje en la política española. Éste es el futuro, por lo visto, deseado por la derecha española, heredera de las fuerzas políticas que implantaron la dictadura.

Está claro, como el movimiento 15-M está exigiendo, que se necesita una revolución democrática que permita la participación masiva de la población en la gobernanza del país, revolución democrática que requiere un cambio profundo de los partidos políticos, tanto en su estructura como en su gobierno y financiación.

Publicado en AUTORES, Vincenç Navarro | Deja un comentario

Esas barras informan – José María Barja Pérez

Sigo encontrando caras de sorpresa cuando enseño a alguien que el bolígrafo que está usando es de Japón o que el agua embotellada que está bebiendo, de sonoro nombre gallego, lleva etiqueta de Benelux.

Una de las ventajas del invento de Joseph Woodland, los códigos de barras, es que nos demuestra el mercado global en el que vivimos. Simplemente fijándose en los dos o tres primeros dígitos de los códigos de la GS1, antes llamados EAN-13 y ahora GTIN-13, exhibidos en los productos de un supermercado, descubrimos que no solo hay chocolates austríacos o belgas y galletas de Brasil, sino también piña de Costa Rica etiquetada en Reino Unido.

Incluso algunos recibos de aparcamiento, con código de barras para lectura óptica, pueden ser “descifrados”. La simetría de esos símbolos atrae tanto a los ilustradores que los reutilizan y acaban produciendo piezas artísticas, sin ser aparentemente conscientes de que podemos identificar el producto al que originalmente fue asignado.

 

(l) El diseño del código de barras básicamente se debe a Norman Joseph Woodland (6/septiembre/1921- 9/diciembre/2012), quien tuvo que esperar al desarrollo de lectores apropiados y a la mejora de los sistemas de impresión (la tecnología láser). Su idea, patentada en 1952 (aunque caducó, fue reutilizada por IBM, empresa para la que trabajaba), se usó por primera vez en un supermercado de la cadena Marsh en Troy, Ohio; un simple paquete de chicle fue el primer producto vendido con un código de barras leído por un escaner; en España la primera venta así fue un estropajo de la firma 3M, el 3/octubre/1977 en el supermercado Mercadona en Valencia. Los 13 dígitos, junto con los separadores de inicio, final y centro, aparecen codificados como 30 barras y 29 espacios; para que no importe la dirección de lectura, la codificación es diferente en las partes izquierda y derecha del símbolo. Usualmente los 3 primeros dígitos codifican el país, los dígitos 4º al 7º el fabricante (hasta 10.000), los 8º al 12º el producto (hasta 100.000) siendo el 13º el dígito de control. Ahora este código se denomina GTIN – 13, otro ejemplo de un acrónimo (aquí de Global Trade Identification Number) que suena raro en castellano y en bable.

(2)  En el año 2005 la asociación EAN (European Article Number) se fusionó con la UCC (Uniform Code Council, que gestionaba el UPC, Universal Product Code) para formar una organización mundial identificada como GS1, con sede en Bruselas, donde están representados 108 países (lista completa de los códigos asignados a los países en en.wikipedia.org/wiki/List_of_GS1_country_codes). Un muestreo básico, aparte de los comunes 84… (España y Andorra) y 560… (Portugal), recoge: galletas 789… (Brasil), 326… (Francia y Mónaco); chocolate 54… (Bélgica y Luxemburgo), 90… (Austria); desodorante 87… (Países Bajos); pilas 763… (Suiza y Liechtenstein); bolígrafo 49… (Japón); 978… (libros).

(3) Para calcular el dígito de control del EAN se suman los dígitos de las posiciones pares, cantidad que se multiplica por 3 y a la que se añade la suma de los dígitos en posición impar. Si el dígito final de ese resultado es 0, el 13º dígito también será 0, mientras en los demás casos será su diferencia a 10 (técnicamente, el opuesto en aritmética módulo 10). Tal vez por su carácter de lectura mecánica, este modelo de dígito de control no es una maravilla de diseño pues apenas detecta los errores de un dígito. Solo hay uno peor, el del Número de Registro Personal de los funcionarios españoles, que son los dos dígitos resultantes de añadir 2 al producto de 11 por el resto de dividir el número de su DNI por 7; diseñado por alguna “prodigiosa” mente burocrática, no detecta ni un solo error, contrariamente al NIF que los detecta todos.

(4) Aunque en el tique del aparcamiento suelen aparecer sólo las barras, sin la linea de interpretación, el determinarla es un ejercicio escolar (como proponía, ya en 2005, Goyo Lekuona a los alumnos de tercero y cuarto de ESO, siguiendo El método Lekuona: matemáticas con hojas de cálculo). Y es entonces cuando surge la sorpresa: aunque es un correcto código de almacén (como marca el prefijo 20 y verifica el dígito de control) la información que contiene es número del mes, él del día y la hora de salida, con un margen de 10 minutos. Nada extraño, pero sin duda demasiado fácil.



Publicado en AUTORES, José María Barja Pérez | Deja un comentario

Corruptos manipuladores e arrogantes – Xosé A. Gaciño

Non sei se son os mesmos individuos, pero si que son do mesmo colectivo, do mesmo partido para ser exacto, os presuntos corruptos e os descarados acusadores universais da palla no ollo alleo. E non é porque noutros partidos non florecese tamén a corrupción, que iso parece como se estivese na natureza humana (ou polo menos en certos incentivos adquiridos na fase de configuración da nosa e doutras sociedades), senón porque, neste caso, a dose correspondente de corrupción coincide cun nivel desusado de desvergonza arrogante, desde a soberbia dunha maioría absoluta concedida por unha lei electoral que non reparte os escanos do xeito proporcional que establece a Constitución (á que agora consideran sagrada e intocábel os que se resistiron a aceptala nun primeiro momento).

Ao longo do penoso ano pasado, e fronte ás mobilizacións de protesta provocadas polos sistemáticos recortes discriminatorios impostos polo goberno central (como brazo executor das directrices neoliberais que ese mesmo goberno asumía nas instancias europeas, sen apenas algunha discrepancia de detalle), foron moitos os dirixentes e representantes da arrogancia absoluta maioritaria que se dedicaron a descualificar, insultar e ate difamar aos diversos colectivos que protestaban (e seguen a protestar) contra unhas medidas que consideran inxustas e ademais ineficaces para conseguir a finalidade que aseguran perseguir, a de superar a crise (en realidade, máis ben a verdadeira finalidade son os recortes en si mesmos). 

Xa nos tempos da súa oposición absoluta aos gobernos socialistas inmediatamente anteriores, esta dereita arrogante non vacilou en bloquear a renovación de institucións que eles, supostamente, consideran importantes como o Tribunal Constitucional ou o Consello Xeral do Poder Xudicial, ou en desprestixiar operacións policiais e actuacións de xuíces (algún dos cales rematou expulsado da carreira, coa complicidade de envexas corporativas), todo para manter controis anteriores ou para abortar investigacións que lle prexudicaban. Instalados no goberno, estenden as sospeitas sobre toda a sociedade, desde os funcionarios (con especial xenreira contra profesionais da sanidade e da docencia) ate os parados, a uns por supostos privilexios e a outros por suposta vagancia, pasando por sindicatos, enfermos e pensionistas, cadaquén co seu estigma case delituoso de abusos dos fondos públicos.

Estes manipuladores de tópicos e prexuízos, que nos botan en cara que todos vivimos por enriba das nosas posibilidades, atópanse coa súa propia medicina. Con moitos menos indicios de comportamento irregular, eles teñen condenado a media sociedade española. Agora pretenden saír indemnes coa expulsión dun ex tesoureiro (ao que as investigacións xudiciais e a información dun banco suízo sitúan como titular dunha substanciosa conta de 22 millóns de euros) e cunhas auditorías que van ter difícil localizar un suposto tráfico clandestino de sobres con diñeiro negro (tamén é difícil demostrar o contrario: están condenados ás sospeitas permanentes, as que eles sementaron con profusión en tantos outros casos con menos base que no seu). 

Pode que todo este escándalo de contas e sobres teña unha repercusión legal limitada e un custe político moi relativo. Contan coa complicidade desa maioría mediática abafadoramente conservadora, a que, cando a suposta corrupción é de dereitas, despachan as súas análises coas responsabilidades diluídas de que todos os políticos son iguais (cando a corrupción ven de formacións de esquerdas ou nacionalistas, particularizan concienciudamente todos os detalles).

Esperemos que, polo menos, rebaixen o seu ton arrogante e insultante contra os castigados cidadáns. 

Publicado en AUTORES, Xosé Antonio Gaciño | Deja un comentario

Mareas de sol y sombra – Paloma Díaz Andina

En principio, es un buen síntoma democrático que la corrupción salga a la superficie, pues sólo cuando es visible se puede luchar contra ella. Pero hay algo peor, si cabe, que la verificación palpable de unos índices intolerables de corrupción en nuestro país: la gestión que nuestro actual gobierno hace de ésta una vez constatado con creces su  continuo, escandaloso, alarmante  e inacabado afloramiento. Porque la marea todavía tiene que subir más y más,  y dejar al descubierto enorme cantidad de basura no reciclable. Algo parecido un negro océano plastificado que amenaza con asfixiarnos a todos.

Por un lado, el ejecutivo obra, preferentemente fuera del hemiciclo parlamentario -sí, ese lugar que le da tanto repelús-  como si fuese víctima de un ataque de pánico. Se queda paralizado entre estruendosos silencios,  provocando dolor e impotencia cualquier ser pensante y sintiente,  para luego empezar a soltar consignas de negación total de la realidad y mentiras sistemáticas, siempre en el marco de un discurso errático, cínico, contradictorio y arbitrario en el que cualquier movimiento se produce a efectos de encontrar un chivo expiatorio, siempre ajeno a sus filas ideológicas, al que encalomar la responsabilidad de los indignantes hechos que lo acorralan, identificarlo como enemigo a abatir, disparar a todo lo que se mueve fuera de su ombligo mental manteniendo hacia el tendido una mirada vacía, ausente,  semejante a del ganado bovino viendo pasar un tren. Y que salga el sol por Antequera.

Pero resulta que en todo esto no hay nada nuevo bajo el sol, aunque apenas se vislumbre. Ya lo decía el ministro de propaganda nazi Joseph Goebbels: una mentira mil veces repetida acaba por convertirse en una verdad. Parece que este método les ha resultado útil hasta el momento. Así lo indican las urnas. No sé si les resultará igual de efectivo, digamos, “advertir” de posibles represalias a los mass media más populares, intentando “modular” sus contenidos y dar así al traste con un puñado de derechos,  pues “amenazar” es una conducta característica de las bandas de crimen organizado, aunque la advertencia no ha sido siempre más que la velada amenaza de señoritos y caciques de toda calaña (casi siempre la misma).

Señores y señores del gobierno de España: si ustedes quieren experimentar los modos morir por Dios, por la patria y el Rey, cara al sol español o la sombra de una sombrilla de encaje y seda, tal vez metáfora chica de la trena, por favor háganlo en su casa, con gaseosa y, a poder ser, no mueran matando lo que, muy a su pesar, queda de nuestro maltrecho Estado del bienestar.

Publicado en AUTORES, Paloma Díaz Andina | Deja un comentario