Justicia democrática, o no. – Isidoro Gracia Plaza

Isidoro Gracia Plaza

Los acontecimientos que están impactando sobre la justicia española, y muy específicamente sobre algunos jueces, entre ellos el primero entre pares, me han llevado a revisar las reflexiones que los hombres admitidos como sabios por la mayoría hicieron, sobre los conceptos básicos que son los referentes obligados para el estudio de “lo justo”.

Aristóteles, aceptado universalmente como sabio de referencia, para distinguir entre una justicia democrática y la justicia oligárquica, establecía en su libro La Política: “la mayor parte de los hombres son malos jueces cuando se trata de las cosas propias” y que: “la justicia es igualdad, pero no para todos, sino para los iguales”. Ligaba también el grado de justicia que era posible obtener en  relación a la participación en la riqueza de la sociedad.


A la vista de los acontecimientos recientes, se puede afirmar, con pocas dudas, que en España de lo que disfrutamos es de una justicia muy oligárquica y muy poco democrática. Un par de razones, o ejemplos, pueden ilustrar la afirmación. Uno, el trato dado por la mayoría del Consejo del Poder Judicial y del Tribunal Supremo a su presidente, misma persona mismo trato de favor, tanto en el órgano político como, y eso es mucho más grave, en el que tienen que ejercer más en lo concreto el Poder judicial. Dos, al tiempo que a la inmensa mayoría de los ciudadanos se les recorta el acceso a la riqueza común en educación, sanidad, pensiones, etc. y se les dificulta el acceso a los tribunales de justicia, aprobando tasas que solo unos pocos podrán pagar, a los que sirvieron a los más ricos, y a ellos mismos, se les premia con suculentas pensiones o primas por su retirada de los consejos de administración que hicieron posible el paso de la riqueza pública a muy pocas manos, las de la oligarquía y las propias, y, lo que es peor, tribunales, fiscales y gobierno hacen lo posible, y más, para evitar incluso que se expliquen ante los más directos representantes democráticos, los parlamentarios.


No es muy de extrañar, porqué como previó Montequieu, otro sabio aceptado como tal de forma general, para garantizar la existencia de un estado democrático concretamente el poder judicial no debe ser ejercido por nadie de forma permanente ya que “así el poder de juzgar, tan terrible en manos del hombre, no estará sujeto a una clase determinada, ni quedará exclusivamente en manos de una profesión”, abundando cuando afirma. “No hay libertad si un poder del Estado se le encomienda a una única fuerza social o a un único órgano estatal”.


Es muy evidente que en España, la justicia no cumple con las premisas que Montesquieu y, antes que él Aristóteles, establecieron para considerarla democrática. Por cierto, el sentido común de un ciudadano mínimamente ilustrado también llegaría a conclusiones muy similares.

Publicado en AUTORES, Isidoro Gracia Plaza | Deja un comentario

Entre o rescate e a maquillaxe – Xosé A. Gaciño

Xosé A. Gaciño

Entre o 12 de maio do 2010, cando Rodríguez Zapatero anunciaba ante o pleno do Congreso dos Deputados os maiores recortes do gasto público da historia da actual etapa democrática, e o 10 de xuño do 2012, cando Mariano Rajoy explicaba en roda de prensa forzada (ao día seguinte de terse acordado) o rescate de ate 100.000 millóns de euros para recapitalizar o sector financeiro español, hai unha penosa traxectoria da economía española desde o bordo do abismo á sima da maquillaxe institucionalizada. Ante a falta de decisións que realmente sirvan para saír da crise, os políticos esméranse en buscar palabras que camuflen a súa incapacidade para romper o círculo vicioso de pretender pagar as débedas con novas e maiores débedas, mentres os cidadáns son sometidos cada vez a máis sacrificios, como pagando a culpa de ter crido a gobernantes que antes os animaban a vivir por enriba das súas posibilidades e agora os acusan de ter gastado o que non tiñan.

Fora tamén por maio do 2010 cando Grecia tivo que aceptar o seu primeiro rescate. En novembro do mesmo ano caeu Irlanda e, en abril do 2011, Portugal. Todos seguen con dificultades e sen horizontes de esperanza, pero é Grecia quen se leva a palma do caos económico, con intervencións da “troika” (Comisión Europea, Banco Central Europeo e Fondo Monetario Internacional) non só na disciplina fiscal e orzamentaria, senón na mesmísima política interna: impedíronlle ao goberno convocar un referendo sobre un segundo rescate, forzaron a dimisión do primeiro ministro para substituílo por un tecnócrata e agora premen á opinión pública grega anunciando terríbeis catástrofes (máis aínda?) se saen elixidos os que queren renegociar os disparatados plans de rescate que están afogando aos cidadáns daquel país.

Naquel maio sinistro, Rodríguez Zapatero recoñeceu, ante o pleno do Congreso no que anunciou a rendición, que o facía obrigado polas circunstancias, non por convicción. Comentouse despois que aquel xiro do keynesianismo á ortodoxia ultraliberal –asumido tras as presións da UE, do FMI e ate do keynesiano Obama– evitara o rescate.

Aproximadamente dous anos despois, neste 2012 das nosas inquedanzas, volveron repetirse as presións, da Unión Europea, do FMI (que presentou un informe urxente con nocturnidade e aleivosía) e outra vez Obama (necesitado de que Europa lle bote unha man na economía para asegurarse a reelección). O das presións é o que se di en todos os ámbitos informados de poder, excepto en La Moncloa (que quizais xa non é ámbito de poder), onde o seu inquilino actual afirma que foi el o que premeu. Neste caso, as presións non foron para que o goberno español recortase (que xa leva dous anos de recortes progresivos, cun presidente ou con outro), senón para que pedise o rescate que permita recapitalizar un sector financeiro que hai catro anos merecía as bendicións do propio FMI (e as loanzas desmesuradas de Rodríguez Zapatero) e que hoxe se descubre gravemente tocado polo peso do ladrillo que non é capaz de asimilar.

Para fuxir da imaxe de país rescatado e tras verse obrigado a comparecer publicamente, Rajoy cambiou o seu catastrofismo intimidatorio habitual por un novo optimismo conxuntural, non xa para falar dunha sorte de rescate “brando”, sen condicións adicionais á simple devolución do diñeiro (porque xa se fixeran antes os deberes, que é outra das súas frases favoritas), senón para negar a mesma condición de rescate e referirse á simple apertura dunha liña de crédito. Pero de pouco serviu a maquillaxe nun mundo de información global. E de nada, por suposto, ante as suspicacias crónicas dos implacábeis mercados.

Neste caso, volveuse caer nas mesmas torpezas que o BCE atribuíu ao goberno español no caso Bankia: tomaron e anunciaron a decisión, pero deixaron para máis adiante os detalles e son as dúbidas sobre os detalles as que inquietan aos mercados (e aos outros países rescatados, que empezan a falar de agravios) e empezarán a inquietar aos propios cidadáns españois, a medida que vaian desmaquillando a fachada optimista do Goberno. Inquedanza xeral quizais necesaria para que as institucións europeas reaccionen en contra da súa propia política suicida de alimentar pozos sen fondo.

Oxalá os resultados das eleccións do próximo domingo en Francia e Grecia contribúan a ese cambio.

Publicado en AUTORES, Xosé Antonio Gaciño | Deja un comentario

España podría necesitar un plan de rescate aún mayor – Nils Pratley

Los inversores se muestran escépticos ante la posibilidad  de que con el plan de rescate de 100 mil millones euros la banca española vaya a conjurar su crisis  y que España puede permitirse el lujo de pagar un 6,5% por sus deudas.

Los rescates utilizados en la zona del euro generaron  manifestaciones de alivio que duraron al menos una semana. La versión del rescate en español no ha servido ni siquiera para administrar una mañana completa. El rendimiento del bono a 10 años de la deuda pública española, que había caído al 6% poco después del inicio de la negociación, al terminó del día alcanzó  el 6,5%, un cambio sorprendente. Peor aún, los bonos italianos siguieron el mismo patrón, el cierre fue escasamente  por encima del 6%, la más alta desde enero. Lejos de calmar los nervios, la concesión de € 100 mil millones (£ 81bn) o menos a través de  préstamos baratos para los bancos españoles sólo parece endurecer  el análisis de los inversores auspiciando que la crisis de deuda de la zona euro está empeorando.

¿Una valoración perversa? No, el escepticismo del mercado es comprensible. La buena noticia del rescate es en realidad modesta: los bancos españoles, después de una inyección de capital, estarán mejor preparados para absorber la marea de las pérdidas relacionadas con la especulación inmobiliaria.

Pero la mala noticia es muy importante: el gobierno español tendrá que estar detrás del rescate y la adición de hasta € 100 mil millones a la deuda nacional hará que la montaña pirenaica sea de descomunal tamaño si la recesión sigue a un par de años. Según algunas estimaciones, la proporción de la deuda y el PIB de España podrían llegar al 100%.

Si esas cifras son aterradoras  para los aspirantes a ser prestamistas del sector privado, la confusión sobre la estructura del plan de rescate empeora las cosas. ¿El dinero en efectivo para el sistema bancario de España procede del Fondo Europeo de Estabilidad Financiera (FEEF) o del Mecanismo de Estabilidad Europea (ESM)? Si es esto último, entonces los dueños del sector privado de la deuda española figuraran  segundos en la línea de prioridad, y por supuesto, esperan ser compensados ​​por el riesgo adicional, lo que se plasmará en  la exigencia de una mayor tasa de interés de los préstamos a España.

Los funcionarios europeos estaban conferenciando el lunes en la dirección de que el fuese FEEF el que se utilizara, dando a todos los prestamistas la misma prioridad. Pero estamos a la espera de confirmación oficial. Y, francamente, es bastante sorprendente que la fuente de los fondos para España no se ha especificado como dato del mayor interés en el anuncio de fin de semana. Parece como si los líderes de la eurozona, en su afán de colocar algún tipo de protección en torno a los bancos españoles antes de las elecciones generales del próximo fin de semana en Grecia, no tenía tiempo para resolver los detalles más básicos.

Luego está la incógnita más grande – ¿cómo los demás destinatarios de los rescates de la zona  euro reaccionaran  a la percepción de que España es el beneficiario de las condiciones blandas? Una vez más, reina la confusión en cuanto a lo suave que los términos son en realidad. El Presidente del gobierno español Mariano Rajoy está dispuesto a promover la idea de que él ha asegurado un trato sin condiciones. Por otro lado, la palabra de la Comisión Europea en Bruselas es que la supervisión estricta de las medidas de austeridad ya acordados se impondrá.

Los detalles de ese debate puede resultar muy poco académicos: los políticos en Dublín y Lisboa le deben a sus electores para forzar la suerte buscando las tasas mas  bajas de interés sobre los préstamos de sus propios  rescates. Atenas, por supuesto, es un caso especia. Tras las novedades del próximo fin de semana, es difícil imaginar a Alemania aceptando hacer concesiones importantes.

La línea de fondo en España, sin embargo, parece muy simple: una financiación más barata para los bancos es de gran ayuda, pero el país no puede darse el lujo de financiarse a tasas de interés a 10 años de 6,5%. Mientras persistan estas tasas, la trama se encamina hacia un plan de rescate de muy mayores dimensiones.

*Nils Pratley es editor financiero de The Guardian.

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Deja un comentario

Rajoy, entre o rescate e a intervención – José Luis Gómez

José Luis Gómez

Inmerso nun aluvión de críticas, na prensa e nas redes sociais, por deixar que o seu ministro de Economía dese a cara o día do rescate bancario de España, o presidente Rajoy decidiu -ao fin- comparecer ante os medios, pouco antes de saír cara a Polonia para ver xogar a España ante Italia (1-1) na Eurocopa. Sen as reformas, intervirían España, veu a dicir o xefe do Goberno, que evitou falar de rescate, a diferenza da prensa internacional.

Convén ter visión de conxunto, alertou tamén Mariano Rajoy. E ten razón. Pero se o facemos, seguramente veremos máis cousas -de conxunto- das que el recoñece, o cal non quere dicir que non sexa certo gran parte do que di. Un exemplo: Rajoy aclarou que o rescate non afecta ao déficit e en teoría ten razón, pero si afecta á débeda e os intereses incidirán no déficit. Peor aínda: haberá inspeccións sobre a banca rescatada cuxos resultados é probable que deriven en novas medidas de axuste ‘suxeridas’ desde Bruxelas, como subir o IVE ou aplicar antes do previsto o adiamento da idade de xubilación, sen descartar retoques na reforma laboral. En definitiva, España como país rescatado deberá demostrar que cumpre a machada a política fiscal que se lle aconsella’.

Se a todo isto non se lle quere chamar rescate ou intervención -para situarnos, 100.000 millóns é case o importe anual das pensións en España e dúas veces a recadación por IVE- é polo estigma asociado a tales palabras nos tres países que precederon a España neste tipo de operacións: Grecia, Irlanda e Portugal. Pero a realidade é a que é. De feito, a persistencia dese círculo vicioso chamado bucle diabólico -o que mestura a vulnerabilidade da banca coa deterioración da débeda pública- exerce unha influencia daniña sobre o financiamento das empresas e, en definitiva, sobre o seu investimento e o emprego, como deduce o economista Emilio Ontiveros. E sen crecemento non hai traballo. Só máis pobreza, que é o que estamos vendo. Para que volva o crédito tamén fai falta unha actividade produtiva sa e un novo modelo económico alternativo ao ladrillo, que España aínda non ten. Ese é o verdadeiro problema de fondo, e de conxunto.

Publicado en AUTORES, José Luís Gómez | Deja un comentario

En la solicitud de rescate de España, la crisis de Grecia jugó un papel clave – Michael Birnbaum

España se vio obligada a buscar un plan de rescate este fin de semana, siendo con mucho, el país más grande  de la zona acuciado de necesitar ayuda durante este ciclo de crisis económica de  Europa. En un periodo de seis meses una economía  muy pequeña como la de Grecia  llevó a España a situarse al borde del abismo.

La convocatoria de los griegos a las urnas el domingo con una difícil elección entre los líderes que aceptan los duros términos de los rescates que han mantenido a flote a su país y aquellos que los rechazan, puede poner en riesgo  el futuro de Grecia en la zona euro. Los mensajes de  temor que el rechazo griego envía a los mercados activa el pánico por el futuro de la unión monetaria  y presionó a España para solicitar la ayuda antes de las elecciones de Grecia.

La mera posibilidad de una victoria de las formaciones que se postulan contra  los términos del rescate en  Grecia ayudó a exacerbar los problemas de España en  primer lugar, impulsando los costos de endeudamiento de su gobierno y provocando la caída en cámara lenta de sus bancos, lo que debilita su sistema financiero. Ese problema de confianza en espiral – en la que los 17 países que comparten el euro están unidos lo suficiente como para difundir sus problemas entre sí, pero no lo suficiente para garantizar el fin de ellos – es lo que los líderes europeos se apresuran a arreglar con una hoja de ruta a través de la que seguir una  integración económica  que podría ser objeto de debate a finales  de mes.

Por el momento, los dirigentes están trabajando para proteger al resto de la zona euro a partir de lo que suceda cuando Grecia vote el domingo. Ante la victoria de la posición contraria del rescate de Grecia, los políticos han arriesgado a que son impredecibles  las consecuencias para  la unión monetaria de expulsar a un miembro. La forma imperativa con la que España se vio empujada a adoptar un plan de rescate (el Fondo Monetario Internacional aceleró en tres días una estimación de cuánto dinero necesitaban los bancos del país) es un signo de la preocupación constante que  entre los líderes europeos siembran  los agitadores anti-rescate de Grecia y su presunta victoria: Su país es demasiado importante para amortizar.

En los Estados Unidos, el presidente Obama está preocupado porque las malas noticias económicas de Europa puedan frenar la recuperación de la economía de Estados Unidos, y con ello sus posibilidades de reelección. Por ello en los últimos días, expresó su preocupación, inusualmente directa, acerca de la gestión europea de la crisis.

Un acto de equilibrio

Por ahora, Europa sigue siendo muy dura con Grecia, y el rescate de hasta US $ 125 millones para España puede ayudar a que los líderes que mantengan la una postura enérgica frente a los griegos. Desde el Banco Central de Alemania, se dijo el mes pasado que la salida de Grecia de la zona euro sería difícil, pero «manejable» para el resto de Europa.

Sin embargo, el difícil equilibrio en el que – hablando con dureza a Grecia, – mientras que la adopción de medidas de fuerte dimensión se analiza en otros escenarios para evitar la difusión si la votación  de Grecia es favorable a los críticos del rescate, es un recordatorio de la incertidumbre que aún se enfrenta Europa. Incluso con el programa de rescate para España, una victoria contra el plan de rescate de Grecia podría empujar a unos costos de endeudamiento de España e Italia aún mayores, según los analistas. Las dimensiones de estos países son lo suficientemente grandes como para pensar  que si Italia necesita la ayuda y España necesita más ayuda, los fondos europeos de rescate podrían no ser capaces de hacer frente a la situación.

«Si España se metió en una situación catastrófica, quien  podría olvidar a los bancos franceses y alemanes», dijo el ministro de Finanzas de Luxemburgo Luc Frieden, a la RTL el domingo. Así que los líderes europeos han estado enviando un mensaje conciliador a España y otro muy distinta a Grecia.

El sábado, pocas horas antes de que España solicitase el rescate, que vendrá con un menor número de condicionantes  que los que  se adjuntaron al programa de rescate para Grecia, Jean-Claude Juncker, dijo Deutschlandradio, “la sustancia sigue siendo, la zona euro necesita  supervisar a Grecia para obtener que su presupuesto esté bajo control.

Grecia, que con 11 millones de habitantes tiene menos de un cuarto de la población de España, ha recibido dos rescates en dos años, lo que representa más del doble del dinero puesto sobre la mesa de su vecino más grande europeo. En parte es debido a que los problemas de España son más consecuencia del estallido de una burbuja inmobiliaria que a fallas generales en las finanzas de sus gobiernos. Así que, por ahora, aunque España ocupó los titulares este fin de semana, la crisis ha vuelto a casa,  a Grecia, donde se inició.

Los líderes europeos trataron de blindar los problemas de Grecia, empujando a los acreedores privados del país a cancelar casi tres cuartas partes de lo que les debían. Esto significa que en caso de insolvencia de Grecia, los bancos del continente tienen menos que perder que lo hicieron hace apenas unos meses, aunque los gobiernos perderían la ayuda de emergencia se concedió en la lucha por sacar a flote el país.

Las encuestas muestran que la mayoría de los griegos quieren seguir con el euro, y la izquierda, el partido  Syriza  está apostando a que en Europa los temores sobre el contagio siguen siendo demasiado altos como  para poner en marcha su economía.

«No es necesario ningún equipo especial para decirnos qué hacer», dijo el lider de Syriza, Alexis Tsipras según informó el jueves el diario Kathimerini. Durante un mitin, agregó que no iba a despedir a los funcionarios si fueron elegidos regularmente. La reducción de la nómina pública es un elemento clave del programa de rescate europeo para Grecia.

Atención de Alemania

Los temores de que España sería el próximo si Grecia fueron expulsada ​​de la zona del euro ha contribuido a una huida  de los depositantes de los bancos españoles en los últimos meses, con el consiguiente  debilitamiento de las instituciones, hasta el punto de que el primer ministro Mariano Rajoy se vio obligado a recurrir a la ayuda comunitaria el sábado después de semanas en las que negó enérgicamente que España lo necesitase.

«Este año va a ser una mala: el crecimiento va a ser negativo en un 1,7 por ciento, y también el desempleo va a aumentar», dijo Rajoy a los periodistas en Madrid el domingo, según informa la agencia de noticias Reuters.

Los líderes europeos están tratando de construir una mejor estructura unificada para respaldar el mosaico del sistema financiero de la zona euro, pero las propuestas que se debatirán en una cumbre de junio 28 y 29 tardarían años, no semanas, para ser operativas. La lentitud se debe principalmente a Alemania, que como la mayor economía de Europa va a tener gran parte de la responsabilidad de pagar para hacer efectivas las nuevas medidas de apoyo para emerger. La canciller alemana, Angela Merkel, advirtió el viernes que Grecia tenía poco espacio para maniobrar. “Queremos que Grecia siga siendo un miembro de la zona euro”, dijo Merkel a periodistas en Berlín. «El requisito previo para esto, es que el futuro gobierno de Grecia muestre voluntad inequívoca de cumplir con el “memorando” que define las condiciones difíciles de su rescate.

Pero algunos analistas dicen que la cautela de Alemania sobre el movimiento más rápido hacia la integración europea puede durar el tiempo en que su economía se mantiene aislada de la agitación del continente. “La oposición política a otras medidas en el ámbito de la Unión Europea se desvanecerá tan pronto como se haga evidente que Alemania va a ser afectada por lo que está sucediendo fuera de ella”, dijo Lars Feld, miembro de una influyente consejo de economistas que asesora al gobierno alemán.

*Michael Birnbaum natural de Chicago, es corresponsal de The Washington Post en Berlín desde 2011. Ha cubierto la primavera Árabe de Libia, Egipto y otros lugares de Oriente Medio. Está en posesión de una Licenciatura de Historia alemana por la  Universidad de Yale.

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Deja un comentario

¡Sin novidade señora baronesa! – Antonio Campos Romay

Paul Misraki

Paul Misraki, Frances de ascendencia xudía  foi un popular compositor de música  autor de numerosos e coñecidos temas nos anos 30. Na versión inicial francesa de “Non hai  novidade…” a protagonista era unha marquesa. Ao chegar a esta terras, como non podería ser doutro xeito, devaluouse o seu rango e converteuse en baronesa.

Ao fío do rescate, préstamo, acto xeneroso, ou o que sexa, da tarde de onte, esta letra cobra forza e vigor. E tal como fíxose na tradución do orixinal ao pasar ao español, hoxe trocando algúns nomes podería valer para estes momentos amargos que vivimos nas Españas clásicas, ou na España que dixeron “unha, grande e libre” que algúns a añoran, e que por ser, foi a España mais gris, casposa, empequenecida, tiránica e cruel da nosa historia

¡Guindos, Guindos ¡ aquí la Baronesa
que llegó anoche a Polonia.
Guindos, Guindos, dame por preguntarte
si en el palacio hay novedad.
¡No hay novedad, señora Baronesa!
no hay novedad, no hay novedad.
Sólo pasó que anoche la robaron
las perlas de su gran collar.
Y, que también un terremoto
a la techumbre hizo volar.
Por lo demás, aquí no pasa nada
¡No hay novedad, no hay novedad!
Guindos, Guindos del alma mía
mi confianza pongo en ti.
Guindos Guindos, mi mente desvaría
dime que pasa por ahí.
¡No hay novedad, señora Baronesa!
no hay novedad, no hay novedad.
Sólo pasó que un rayo cayó anoche
y el palacio hizo un solar.
Y, que después lo que quedaba
se lo ha llevado el huracán.
Por lo demás, esto es un paraíso.
No hay novedad, no hay novedad.
Montoro, Montoro, te llamo desde Moncloa
donde he ingresado antes de ayer.
Montoro, Montoro, estoy que araño y muerdo
di la verdad criado fiel.
¡No hay novedad, señora Baronesa!
no hay novedad, no hay novedad.
Contesto a usted desde la caseta del perro
porque tampoco el perro está.
Todo acabó, ni a los bomberos
les queda nada que hacer ya.
Por lo demás, la cosa está tranquila,
no hay novedad, novedad.
¡No hay novedad, señora Baronesa!
no hay novedad, no hay novedad.

A baronesa estará hoxe no futbol. Con puro claro. O lacaio, no ministerio.  E o patrimonio, e os intereses pupulares,  xa se sabe…

E o Sr. Presidente do Goberno de España…Como sempre, nin está, nin  esperaselle.  A fin de contas, “non hai novidade”…

Publicado en Antonio Campos Romay, AUTORES | Deja un comentario