LENGUAJE PERIODÍSTICO Y MATEMÁTICAS.-José María Barja Pérez

 Un brillante artículo de Carlos Yárnoz, actuando como Defensor del Lec­tor del diario El País, lleva por título «A desorden de factores, producto alterado.» Ya había empleado un título análogo tres meses antes, «El desor-den de factores altera el producto», refiriéndose a malas expresiones lin­güísticas en titulares periodísticos (que los convierten en confusos e incluso hilarantes). Su frase es un enunciado del álge­bra no con­mutativa, que él no debe conocer, pues da por sabido que “en las sumas y multiplicacio­nes, el orden de los factores no altera el producto.” Pero, aunque asegura que lo de «restar o multiplicar» no es propio de periodistas, no disculpa los tropie­zos idiomáticos, su herramienta de trabajo. Claro que algunos detallan que «la política no es como las matemáticas» pues «ponerse a cambiar el orden natural de los actos [..] puede ser catastrófico.»

       Se usa en los titulares el término sudoku para indicar complejidad (así,  «El calendario de partidos de la ACB se vuelve un sudoku» o «Organizar la selectividad se convierte en un sudoku imposible»). Pero ese inte­resante entretenimiento, que tiene distintos niveles de dificultad (incluido el mal llamado “imposible”), es un pro­blema que debe tener solución y ella ser única. Es poco conocido que se puede escribir un pequeño algoritmo que resuelve cualquiera de ellos. Claro que algunos de los presuntos “sudokus” publicados en pe­riódicos no tienen solución, lo cual en ocasiones incluso se puede detectar a sim­ple vis­ta.

       El empleo de herramientas matemáticas que utilizamos en la vida diaria producen titulares como «4 fines de semana largos de 4 días cada uno», como detalla el decreto del presidente de Argentina para el año 2022. Esa colección de festivos no se corresponde con los nuestros pues aquí habrá que “construir” el puente perfecto de diciembre.

       Y también las matemáticas nos revelan la información oculta en la viñeta de Forges del año 1987, que fue recordada 35 años más tarde.

  • El año 1987 en una viñeta publicada en Diario16, Forges pegó a la cola de su cometa navideña el recorte de un código de barras (que había sido estrenado en España diez años antes). Aunque no incluye un 8, el primer dígito de ese EAN-13, se pue­de com-probar, gracias al último dígito, que se trata de un código válido. Y hoy el ciberespa­cio nos proporciona toda la información que cifraban esas barras: corresponde a la Compa­ñía de Distribución Integral de Publicaciones Logista SL de Alcorcón, posible­mente la que le llevaba la prensa, siendo tal vez el 74 (codificado en las pequeñas barras adicio­nales) su número de cliente. Su alusión a la inmensa comercialización de esas fiestas hoy nos parece premonitoria.
  • Ya hace diez años se conoce que son necesarias 17 cifras para que un sudoku tenga solución. Fue el arquitecto Howard Garns de Indianapolis quien inventó en mayo/1979 un juego que llamó Number Place. Introducido en Japón en abril/1984 bajo el nombre de Sudoku (数独), que significa “números sueltos”, se popularizó en Reino Unido a fi­nales de 2004. En 2005, Bertram Felgenhauer y Frazer Jarvis demostraron que la canti­dad de sudokus es 6.670.903.752.021.072.936.960 número mayor que el número de se­gundos transcurridos desde el comienzo del universo. Hoy disponemos en el ciberespacio de magníficos portales para jugar con sudokus y aprender activamente reglas algorítmicas que los solucionan.
  • Ya decía Lewis Carroll en La caza del Snark «Agotad lo posible, intentad lo imposible: que no se desperdicie ni una oportu­nidad !».

*José María Barja Pérez, exrector de la UDC

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en LENGUAJE PERIODÍSTICO Y MATEMÁTICAS.-José María Barja Pérez

O LÍDER POLÍTICO DA GALICIA MODERNA.-Xoan Antón Pérez-Lema*

Cumpríuse este venres, 7-X, o 72 cabodano do pasamento en Bos Aires de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. Castelao, canda Rosalía, son os principais persoeiros galegos da Idade Contemporánea. Rosalía como construtora espiritual da Nación. Castelao como líder político da Galicia moderna no século XX.

         Malia as grandes remudas sofridas na Galicia e no mundo despois da súa morte é abraiante a actualidade do seu pensamento político. Soubo distinguir entre os seus alicerces  ideolóxicos ( defensa da soberanía galega e do noso dereito a decidir) e a praxe estratéxica da conquista do Estatuto de Autonomía como solución do seu tempo ao encaixe autónomo de Galicia no Estado español. Defendeu un nacionalismo galego cívico e democrático, pacífico, integrador, europeísta e universalista, afastado de supremacismos e imperialismos. E, xa que logo, apostou pola unión confederal de Galicia, Euskadi, Catalunya, Castela e Portugal como parte constituínte duns Estados Unidos de Europa que construirían unha Unión Mundial dende valores de paz, humanismo, cooperación, multilateralidade e multipolaridade.

         Comprendeu tamén Castelao cuestións tan actuais hoxendía como a importancia de construir economía, Nación e sociedade democrática dende a industrialización e desenvolvemento económico baseado nos potenciais endóxenos galegos , a virtualidade do cooperativismo ou a importancia da recuperación do Dereito Civil galego. Defendeu sempre os valores da democracia liberal e refugou de solucións autoritarias de esquerda ou dereita, nunha época onde esa actitude política non era maioritaria..

        Castelao é o grande líder pragmático que, canda Alexandre Bóveda, é quen de facer dun Partido Galeguista transversal e interclasista a vangarda que fixo posíbel conducir outras forzas políticas e sociais cara á aprobación plebiscitaria do Estatuto (28 de xuño de 1936) cun millón de votos favorábeis (case o 74% do censo electoral), superando os inxustos requisitos impostos polos gobernos republicanos de Azaña e Casares Quiroga.

      No exilio bonarense Castelao fixo moitísimo con moi pouco.  Soubo construir a alianza GALEUSCA con vascos e cataláns, dirixida a sobardar o marco constitucional republicano de 1931 para artellar unha República federal plurinacional. Constituiu o Consello de Galiza (novembro de 1944) cos deputados Elpido Villaverde, Alonso Ríos e Suárez Picallo, como institución fideicomisaria da vontade cidadá galega expresada nas eleccións de febreiro de1936 e no plebiscito estatutario de xuño de 1936. E ésta institucionalización da vontade cidadá galega foi chave para que accedese como ministro representante de Galicia como país no Goberno republicano no exilio de José Giral (1946-47).

          O pensamento e a praxce política de  Castelao seguen vixentes.

*Xoan Antón Pérez-Lema, avogado e analista político

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en O LÍDER POLÍTICO DA GALICIA MODERNA.-Xoan Antón Pérez-Lema*

A TRANSCENDENCIA DA CAIDA DA URSS.-Xesús Veiga*

Unha persoa que nacera hai 30 anos pode ter un coñecemento da existencia e desaparición da URSS a través do contido dos currículos académicos, de calidade mais ou menos contrastada. Para quen dobramos -ou mais- ese horizonte vital, a Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas foi moito mais que un capítulo na historia do século XX. Representou o primeiro intento de construción dun sistema social, económico e político alternativo ao que viña rexendo os destinos dos principais países do planeta. Tamén foi exemplo dunha destacada participación -pagada cun grande sacrificio en vidas humanas- na derrota militar do nazismo. E, complementariamente, suscitou moitas dúbidas e posteriores frustracións a respecto da non concordancia entre os principios proclamados e as prácticas vixentes naquel universo político e social.

En realidade, a experiencia soviética estivo atravesada, dende o comezo, por un paradoxo de complicada resolución. Os revolucionarios que conquistaron o poder en 1917 querían acometer o conxunto de transformacións que figuraban nos idearios dos fundadores do marxismo a pesar de que estes imaxinaban, para a súa aplicación, un cadro social que non se correspondía co que existía na vella Rusia zarista. Inglaterra ou Alemaña eran dous exemplos dos países que mellor encaixaban coas teses e as hipóteses baralladas por Carlos Marx. Chegados a esa circunstancia histórica, os dirixentes do PCUS decidiron facer da necesidade virtude e optaron por artellar un sistema que lles permitira conservar o poder aínda que non se cumpriran as condicións previstas nas teorías que fundamentaban a súa propia existencia como partido. Consolidouse, dese xeito, unha disociación entre o que realmente sucedía naquel Estado -sometido, durante anos, a unha forte belixerancia exterior- e os relatos que formulaban as súas autoridades.

A caída da URSS, a partir de 1991, provocou importantes mudanzas. Algunhas atinxiron ás lóxicas dominantes nas relacións internacionais. O remate do que se denominou -a partir de 1945- “guerra fría”  entre o bloque liderado polos USA  e o dirixido dende Moscova deu paso a unha situación moito mais incerta, menos controlada e, xa que logo, mais perigosa do punto de vista da militarización dos conflitos en distintas partes do mundo. O atentado das Torres Xemelgas en Nova Iorque e as intervencións militares da Administración norteamericana en Afganistán e Iraq constituíron episodios relevantes das novas dinámicas xurdidas nos primeiros anos deste século. O progresivo medre da influenza de China  na area internacional certifica a presenza de importantes factores de multilateralidade que antes resultaban descoñecidos.

O derrubo do sistema soviético provocou un serio desconcerto na esquerda política e social que apostaba pola continuidade daqueles réximes aínda que fora pola aplicación da vella máxima de que “o inimigo do meu inimigo é o meu amigo”. Certamente, houbo diferenzas entre uns casos e outros. Non foi semellante o impacto que padeceu, por exemplo, o Partido Comunista de Cuba -que tivo que aturar o estrangulamento da economía do seu país por mor da progresiva eliminación das axudas recibidas dende a URSS- do que experimentaron os Partidos Comunistas de Portugal, Francia ou España. Naquelas organizacións que -no ámbito europeo- non ocupaban posicións de poder, as consecuencias situáronse no campo da necesidade dunha refundación da súa identidade ideolóxica e política. A desaparición das premisas identitarias conformadas a partir de 1917 requiría unha revisión a fondo dos postulados anteriores para crear novos referentes capaces de sintonizar coas enerxías transformadoras emerxentes nas distintas sociedades. Coa perspectiva que proporcionan os 30 anos transcorridos, pódese afirmar que na grande maioría deses partidos primou o conformismo ou a incapacidade para asumir o reto da súa reconstrución como formacións atractivas para sectores significativos do corpo electoral e, por tal motivo, pagaron o prezo correspondente en forma de esmorecemento ou desaparición da vida política.

O interese de afondar no estudo da experiencia do PCUS radica, entre outras cousas, no feito de que debeu afrontar algúns problemas que seguen sendo moi relevantes en calquera axenda de cambios transformadores: construír un modelo económico que posibilite unha maior igualdade entre as persoas; establecer unha arquitectura política democrática que permita a expresión da pluralidade existente no corpo social e acadar o recoñecemento das identidades nacionais a través de fórmulas constitucionais que aseguren a libre adhesión de todas as comunidades que conformen un espazo estatal común.

*Xesús Veiga, economista, ex-deputado do Parlamento de Galicia, profesor xubilado da USC

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en A TRANSCENDENCIA DA CAIDA DA URSS.-Xesús Veiga*

A ESQUERDA ESPAÑOLA DAS PROMESAS ESQUECIDAS.-Xoan Antón Pérez-Lema*

 O ano 2022 comeza cos primeiros Orzamentos estatais aprobados dende 2018, cunha lixeira modificación da lexislación laboral xa vixente e cunha nova normativa que permite aos empregados públicos interinos con máiis de cinco anos de antiguidade consolidar o seu emprego só a medio da avaliación dos méritos. Velaí a fachenda   do Presidente do Goberno do Estado no seu discurso desta  fin de ano.

           Certo é que a solución para o emprego interino foi imposta pola xurisprudencia do Tribunal de Xustiza da UE e pola decisión do PNV e ERC, que definiu unha resposta lexislativa que o antigo ministro Iceta rexeitaba. E certo é que as moi limitadas-malia que positivas-reformas da lexislación laboral manteñen o núcleo esencial da reforma de Rajoy de 2012, ademáis de centralizar a negociación colectiva a nível estatal, impedindo que os convenios galegos  melloren as condicións laborais. Velaí a oposición a esta reforma do soberanismo e sindicalismo galego, catalán e vasco. Cando a CIG é o principal sindicato en votos e delegados no noso País.  

         Despois de dous anos de goberno de coalición estatal PSOE-UP e de máis de tres anos e medio de Gobernos Sánchez a esquerda española non foi quén de derrogar a chamada “lei mordaza” nin de reformar o Código Penal para suprimir delictos que xa non existen na Europa, como as inxurias ao Rei ou a sedición que permitiu as desaqueladas condenas do Tribunal Supremo de 2019 ás persoas presas políticas catalás ou para suprimir unha prisión permanente que é incompatíbel cos principios de resinserción que alicerxsan as lexislacións penais das democracias europeas. Tampouco cumpriu a súa promesa dunha reforma da lei educativa que lle devolvese aos Gobernos autonómicos a responsabilidade a respecto dos contidos educativos, nomeadamente nas nacións con lingua propia.

         Pedro Sánchez conta xa coas ferramentas parlamentarias para agardar os menos de dous anos que fican de lexislatura e que en moi boa parte llelas deron de balde ERC e EH Bildu. Desaproveitouse e séguese a desaproveitar a capacidade de transformación normativa e da gobernanza da coalición parlamentaria que fixo posíbel en xaneiro de 2020 a investidura de Pedro Sánchez, mentres éste e Yolanda Díaz impoñen unha axenda lexislativa moito máis próxima á continuidade monárquica da transición ca á transformación pola que votou a maioría en novembro de 2019.

     A esquerda española está a incumprir as súas promesas e non é quen de percurar novos alicerces que lle conecten coa cidadanía. Velaí que estean  desbotar unha oportunidade histórica que pode entregarlle as chaves do vindeiro Goberno do Estado ao dúo de dereita radical do PP de Casado e Ayuso e o Vox de Abascal.

*Xoan Antón Pérez-Lema, avogado e analista político

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en A ESQUERDA ESPAÑOLA DAS PROMESAS ESQUECIDAS.-Xoan Antón Pérez-Lema*

LISTAS DE TERRITORIOS EN EL DOG.-José María Barja Pérez*

 De nuevo un 28, en este caso de diciembre, la Conselle­ría de Sanidade es­tablece en el DOG número 248 una lista de territorios que obliga, a los visi­tantes procedentes de ellos, a declarar su llegada a Galicia. La primera lis­ta se publicó el 28/julio, en el DOG número 150  advirtiendo que «de­berá ser obxecto de actuali­zación, como mínimo, cada 15 días naturais». Pero ya el 5/ agosto (en el DOG núme­ro 156-Bis) se publicó una nueva lista, de la que los medios re­saltaron la inclusión de la Comuni­dad de Madrid, que llevaba tiempo siendo de las que más casos registraba. El 30/noviembre volvió a apare­cer, en el DOG número 230, otra lista que incluye a «todos os países eu­ropeos, con excepción de: Italia, Malta, Suecia e Vaticano

       En su última publicación del año 2021, las largas listas de «países y terri­torios» de los cin­co continen­tes sólo exceptúan, de las comunidades y ciu­dades au­tónomas de España, a Andalucía y Castilla-La Mancha. Como en las anteriores es­criben «calque­ra dos países do continente afri­cano», evitan­do imprimir los 54 nombres de es­tos y de un territo­rio, Sáhara. Detallan 20 países de Asia, 14 menos que en agosto, empleando ahora los nombres de Camboxa e Iemen, e inclu­yen un territorio de Oceanía, las Islas Marianas del Norte. En la lista del continente americano no aparecen 18 de los relaciona­dos en agosto, aun­que ahora se detallan 19, entre ellos Estados Unidos y Groenlandia. Pero mientras en agosto se detallaban 17 países europeos, ahora han es­crito «en todos os países europeos, con excepción de» seguido por una lista de 19, de los cuales 10 antes habían sido clasificados como de de­claración obliga­da.

       Como apenas hay referencias mediáticas a esas publicaciones del DOG, es bastante dudoso que sea conocido por los viajeros (sobre todo por los nacionales) esas obligaciones, cuyo incumplimiento esta penado con mul­tas desde un mínimo de 600€ (y hasta 1.000 veces más, según los daños cau­sados). Aunque pueden alegar que no han estado en todos esos países europeos (o en todos los territorios españoles) sino que sólo en alguno(s) de ellos.   

  • El 29/diciembre en el DOG 249-Bis se publican modificaciones al «Plan de lecer noc­turno da Comunidade Autónoma de Galicia», pero no hacen referencia alguna a la mala redacción, ni al “presunto error” en los países europeos excluidos, en la Resolución publicada el Día de los Santos Inocentes.
  • Los países asiáticos que estaban en la lista de agosto y ahora NO aparecen son: Ara­bia Saudita, Emiratos Árabes, Bahrein, Israel, Kazajistán, Kirguistán, Kuwait, Maldivas, Omán, Qatar,  Singapur, Tailandia, Uzbequistán  y Vietnam.
  • También ya NO aparecen 14 países americanos (Argentina, Bahamas, Bolivia, Bra­sil, Chile, Colombia, Costa Rica, República Dominicana, México, Panamá, Paraguay, Perú, Puerto Rico, Surinam) y 4 territorios (San Vicente y Las Granadinas, San Martín, Islas Tortugas, Islas Vírgenes). Pero SI están anotados los países: Ecuador, Guatemala, Haití, Honduras, Jamaica, Nicaragua, Paraguay, Salvador, Trinidad y Tobago, Venezuela.

*José María Barja Pérez, exrector de la UDC

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en LISTAS DE TERRITORIOS EN EL DOG.-José María Barja Pérez*

ADIÓS 2021. Antonio Campos Romay*

Se va el 2021 no tan nefasto como hubiera sido gusto de los agoreros de oficio. Deja tras de sí  varios hitos para sentir cierto alivio. Sin caer en la tentación de un catálogo de bondades, que siempre son menos de las que se dicen, cabría citar tres logros importantes. Vacunación, cumplimentada con ejemplar eficacia, llegando a rondar la pauta completa del 86% de la población. Consecución de fondos europeos, superando las zancadillas de una oposición con claros comportamientos de felonía hacia al interés común. Logro de un acuerdo social con todos los actores, (gobierno, sindicatos, empresarios) para superar el espacio pantanoso legado por la administración M punto Rajoy con su reforma laboral y abrir un escenario más  sensato y esperanzador  en las relaciones laborales.

Desde los llamados “Pactos de la Moncloa” a inicio del tránsito democrático, hace ya más de cuarenta años, no se había logrado un acuerdo en un tema tan espinoso con la unanimidad de todos los agentes sociales y un respaldo político en que solo está ausente la derecha extrema y la extrema derecha, cuya frontera tenue  es casi indistinguible

Resulta que el “satánico” gobierno social-comunista, abofeteado mediáticamente día tras días, denostado por algunos personajes que por sus orígenes y biografía debieran ser más circunspectos, hizo un trabajo serio y riguroso. Conciliando con habilidad posturas en ocasiones antagónicas habidas en su seno, sacando adelante temas tan espinosos como los PGE. Alzando al tiempo una voz respetada en la UE y en el marco internacional.

El presidente Sánchez tan aborrecido  por los que su comunión es con “la unidad de destino en lo universal” y “el imperio hacia Dios”, -manía que como la de asaltar los cielos, merma un tiempo de oro para resolver el día a día  de los menos favorecidos-, mostró tino y prudencia para esquivar tanto iceberg cargado de goma dos a la deriva y dar respuesta a la crisis.  

 Otra cita alentadora que nos deja el 2021 es el descubrimiento de lideresas políticas de elevado fuste y valía forjadas en la vida real. Que el futuro inmediato pasará en gran medida por manos femeninas no es ningún descubrimiento. Si lo es disponer en el activo político del país figuras como Doña Yolanda Díaz, Vicepresidenta 2ª del Gobierno y titular de la cartera de Trabajo, Doña Mónica García a la sazón liderando la oposición en la Asamblea de Madrid tras la obtención de unos resultados espectaculares, o la nacionalista gallega Doña Ana Pontón ampliamente reconocida en su Comunidad.

La Sra. Díaz mamó desde la infancia los entresijos del sindicalismo y conoció el mundo del trabajo y la dureza de lo cotidiano en primera fila. Doña Mónica García, médica anestesista, abrazó de siempre la defensa del Estado de Bienestar y la Salud Publica abanderando la lucha por ellos en una Comunidad donde son tan maltratados como la de Madrid. La Sra. Pontón, licenciada en Ciencia Políticas y Administración comenzó con 16 años su compromiso político en Galiza Nova, convirtiendo con hábil intuición al BNG en segunda fuerza política de Galicia.

Lo más deplorable del año es la desmedida degradación de las instituciones democráticas   propiciada por  el asilvestrado elenco de actores que usurpan el espacio de centro y derecha democrática convirtiendo el Congreso y el Senado en reñidero de gallos. Escuchar sus despropósitos purulentos y groseros produce vergüenza ajena.

O las Cortes Generales retoman el espíritu de sede donde se habla de política con mayúscula, o nos topamos con un serio problema democrático. En paralelo urge reponer la credibilidad a unos órganos del Poder Judicial, de tiempo acá carentes de la “auctoritas” que su ejercicio necesita, hoy reducido a “potestas”.

Se va un año más, como casi todos, con luces y sombras. Como el anterior,  tiene de diferente la losa pandémica. Un Covíd que aun aparentando perder fuelle, sigue haciendo destrozos.

Lo más penoso del balance son algunos políticos que vivaquean por la escena pública sin haber aprendido nada de los sufrimientos padecidos. Que ignoran que estamos ante un paradigma distintito que exige no políticos de regate corto, sino estadistas. Donde perder alevosamente el tiempo en necias frondas es traicionar el futuro. En el que urge  aunar esfuerzos para crear riqueza apuntalando el bienestar colectivo. E implementar unas dinámicas muy distintas a las que conocemos para caminar por un tiempo nuevo.

Antonio Campos Romay ha sido diputado en el Parlamento Gallego* 

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en ADIÓS 2021. Antonio Campos Romay*