ENCE: A RAZON DA FORZA OU A FORZA DA RAZON?.-Xesús Veiga*

Cando Alfonso Rueda -poucas horas antes de que o Tribunal Supremo ditase sentenza sobre diversos recursos presentados a respecto da presenza de ENCE na ría de Pontevedra- afirmou que estabamos ante » algo mais que unha empresa» non solemnizaba a evidencia da condición singular dunha entidade que posúe unha longa historia conflitiva senón que estaba asumindo a dirección pública do conglomerado de empresarios e colectivos defensores da continuidade de ENCE na súa ubicación actual e, xa que logo, manifestando unha explícita belixerancia contra os sectores que veñen cuestionando a pertinencia de semellante localización industrial. O presidente da Xunta aceitou liderar o «lobby» en favor das polémicas decisións da empresa, aparcando o hipotético rol institucional que aconsella tratar de representar ao conxunto da cidadanía, sexa ou non votante do partido que o promoveu a San Caetano.

A decisión do Tribunal Supremo modifica o que tiña establecido a Audiencia Nacional e pecha, polo momento, o camiño xudicial. Non definitivamente porque, simetricamente ao que tería ocorrido de non estimar o recurso da empresa, o concello de Pontevedra, a APDR e Greenpeace acudirán previsibelmente ao T. Constitucional e aos tribunais europeos. A elevada duración da prorroga concedida polo goberno de Mariano Rajoy e o agravante da circunstancia de que tal executivo se atopaba «en funcións» no momento de aprobar semellante resolución administrativa, xustifican a eventual vontade de esgotar todos os trámites contemplados na lexislación vixente. 

ENCE sabe perfectamente que se hoxe quixera iniciar as súas actividades no lugar onde está ubicada, non podería facelo. E coñece, sen dúbida, a chamada Responsabilidade Social Empresarial(RSE), unha corrente doutrinal -asumida teoricamente polos referentes principais do universo empresarial- que aposta polo necesario compromiso das corporacións coas sociedades nas que fican inseridas. A RSE non significa, só, cumprir coa legalidade vixente en cada conxuntura histórica. Representa algo mais: sintonizar coas demandas que se formulan dende a contorna social. Os accionistas e directivos de ENCE son coñecedores da débeda histórica que esta empresa ten contraída coa maioría da sociedade pontevedresa que desexa, dende hai tempo, o cambio de localización desas instalacións. Moito mais se temos presente que estamos ante unha entidade que, no seu día, formou parte do tecido empresarial estatal e, posteriormente, estivo participada financeiramente por unha Caixa de Aforros. Ou sexa que tivo unha indiscutíbel dimensión de proxecto empresarial de interese público.

A solución da prórroga dos 60 anos constitúe un insulto ao raciocinio que debería presidir o desenvolvemento das actividades industriais nun pais democrático do mundo mais avanzado. A menos que se manteña o vello criterio de que a maximización do beneficio privado está por riba de calquera outra consideración.

Coa chegada do goberno bipartito (PSdG-BNG) no ano 2005 houbo un intento para acordar o traslado das instalacións da pasteira a outro lugar no que se provocaran menores impactos medioambientais. Tal iniciativa -promovida dende as consellarías pilotadas polo BNG- non foi viábel porque a empresa non quixo asumir custe algún na realización de semellante deslocalización. Despois do 2009, o daquela presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo, suxeriu, nalgunha ocasión, a pertinencia dunha solución análoga mais non foi quen de propiciar unha saída práctica a este contencioso.

Algúns dirixentes de asociacións empresariais -acompañados polo actual presidente da CEOE- teñen suscitado un dilema apocalíptico: ou ENCE segue onde está instalada ou haberá un peche coa conseguinte perda dos postos de traballo vinculados a esta empresa. Para eles, a Responsabilidade Social non existe. Semellantes ideas non se compadecen coa economía social de mercado que se invoca na Constitución nin coas prácticas vixentes nos países mais representativos do Estado do benestar, o sinal identitario mais relevante da Europa dos últimos 70 anos.

*Xesús Veiga, economista, ex-deputado do Parlamento de Galicia, profesor xubilado da USC

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en ENCE: A RAZON DA FORZA OU A FORZA DA RAZON?.-Xesús Veiga*

RUEDA TEN UN PROBLEMA COA SAÚDE.-Xoan Antón Pérez-Lema*

 Este domingo 12-F a Praza do Obradoiro, a primeira Praza de Galicia,  encheuse de xente-máis de 20.000, segundo as cativas contas da Policía Local compostelá-  a prol da sanidade pública galega e, xa que logo, contra da política sanitaria da Xunta. Observadores imparciais avisaron do pouco aquelado das contas policiais: “no Obradoiro collen só 18.000 persoas, a praza xa estaba chea e aínda eran milleiros para entrar”, dicían. En calquera caso un mundo de xente.

     O Presidente Rueda laiase de que é unha protesta política e ten razón. Porque as accións públicas que definen o perímetro das prestacións públicas sanitarias e a asignación de recursos á sanidade pública son política ao cento por cento. Nacen dunha escolla por un modelo de sociedade e por unhas prioridades e o que ficou clariño onte foi o que xa milleiros tiñan moi claro: que nos intereses xerais que defende o PPdeG  non está o mantemento e mellora da sanidade pública galega. E que poden ser maioría votante os que si a defenden.

    Botémoslle unha ollada a algúns números. O orzamento da atención primaria galega acadou só o 11% do gasto público sanitario no 2018, ben lonxe do 25% sobre o total do gasto sanitario que aconsella a OMS e mesmo da media estatal do 14,2%. Velaí, logo, a causa principal do colapso nas urxencias hospitalarias e das máis de 40.000 persoas na Galicia que fican na agarda dunha intervención cirúrxica (máis de 77 días de media fronte aos 54,5 do 2019)  Tamén do incremento do tempo de agarda das consultas coas especialistas, que  hoxe abanea entre os 6 e os 12 meses.

   Os recurtes sanitarios pularon dos seguros de saúde privados na nosa Galicia nun 22.8% dende 2015.. Malia todo, case o 77% da nosa cidadanía galega opta pola pública e só un 19% pola privada, fronte ao 37% dos madrileños.

   Cómpre falarmos á parte dos soportes técnicos, encargados contractualmente a empresas privadas (nomeadamente multinacionais) que , moi lonxe de fornecer en tempo real de todos os dados precisos á sanidade pública galega e achegarlle a colaboración  precisa, orientan os recursos a facer máis probas e desenvolver máis tratamentos (non dubido que un bó número deles  necesarios) furtando da sanidade pública galega a información precisa para a súa autoavaliación e para faceren a diagnose da saúde da poboación, como afirma a doutora Luisa Lores, antiga directora do CHOP-SERGAS de Pontevedra.

  A pandemia agravou as cousas, mesmo amosando na Galicia un incremento da letalidade que non ten máis motivo posíbel ca o das retalladas sanitariss e, nomeadamente, as  sofridas pola primaria. Velaí que a cidadanía estea xa tan avisada e alerta na defensa da xoia da coroa do Estado do Benestar no noso País, na defensa da sanidade pública galega. Obxectivo na que semellan coincidir ferreñamente BNG e PSdeG, canda a sociedade civil organizada.

*Xoan Antón Pérez-Lema, avogado e analista político

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en RUEDA TEN UN PROBLEMA COA SAÚDE.-Xoan Antón Pérez-Lema*

FESTIVOS EN 2023.-José María Barja Pérez*

 El 2/junio/2022 se publicó una Orde, da Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades, que fija el calendario escolar del curso 2022-23, en los centros públicos de Galicia. Abarcará desde el día 1/septiem­bre/2022 hasta el 31/agosto/2023, siendo fijados los festivos escolares: Navi­dad (23/diciembre/2022 – 6/enero/2023, ambos inclusive); Carnaval (días 20, 21 y 22 /febrero/2023); Semana Santa(3 – 10/abril/2023, ambos inclusi­ve). Los concellos tardan más en fijar sus dos festivos locales y no fue hasta el 7/no­viembre que se publicó la relación de ellos. En el esta­do de Nueva Jersey una vez más fi­jan con antelación la «lista de festividades religiosas que per-miten la ausencia de los estudiantes a la escuela».

   Apenas nos sabemos detalles del Real Decreto que desde 1983 (con algunas modificaciones en 1989) regula la jor­nada de tra­bajo y los descansos. Todo lo más co­nocemos que el BOE publica cada año una tabla con los festi­vos auto­nómicos y que a su vez, los Diarios Oficiales de cada Comunidad lis­tan los dos festi­vos locales de cada uno de sus municipios. El ciberespacio nos per­mite el acceso a todos esos datos, que en ocasiones necesitamos obtener, y que inclu­yen una festivi­dad musul­mana (para Ceuta y Melilla, la Fiesta del Sacrificio, que en 2023 será el 29/junio).

https://www.elmundo.es/como/2022/10/10/6343d58be4d4d8e97d8b45b4.html

   Ahí vemos que en di­ciembre/2023 habrá un  “fin de semana larguísimo” (6/diciem­bre miércoles, 8/diciembre viernes) en lugar del “puen­te perfecto” que tuvimos en el año 2022.

• El curso escolar en todos los niveles, incluido el universitario empezará en septiembre, ya que se ha trasladado completamente la “2ª oportunidad” del mes de sep­tiembre, al de julio.

•  San Isidoro dejó escrito en su Etimologías: « Quítale al tiempo su cómputo, y todo queda­rá envuelto en la ciega ignorancia: el hombre no podría diferenciarse de los restantes ani­males, que ignoran la noción del cálculo.»

*José María Barja Pérez, exrector de la UDC

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en FESTIVOS EN 2023.-José María Barja Pérez*

A EXTRADICIÓN DE PUIGDEMONT, MÁIS LONXE.-Xoan Antón Pérez-Lema*

 A Unión Europea aprobou no 2002 e modificou no 2009 unha normativa para a extradición entre órganos xudiciais de dous Estados Membros da Unión Europea, a medio da chamada euroorde de detención para que a autoridade xudicial receptora deteña e poña ao dispor da autoridade xudicial emisora unha persoa, quer para que cumpra unha sentenza definitiva de condena penal, quer para que compareza a xuizo nunha causa tamén criminal. A euroorde só poderá executarse  senon atenta contra os dereitos fundamentais da Carta Europea de 2000 e da Convención Europea de Dereitos Fundamentais de 1950.

   O Tribunal Supremo español (TS) reclamou da autoridade xudicial belga a extradición do conseller Lluis Puig a medio dunha euroorde que foi rexeitada ao considerar que o TS non era o órgano xudicial competente para axuizar Puig. Xa que logo, o TS formulou varias cuestións prexudiciais perante o Tribunal de Xustiza da UE (TXUE) para que éste, como supremo intérprete do Dereito da UE clarexara o alcance da devandita normativa europea de euroordes.

    O TXUE decidiu estas cuestións a medio dunha sentenza o 31-X último na que resposta favorábelmente ao preguntado polo TS canto á posibilidade de emisión dunha nova euroorde a Bélxica malia xa ter sido rexeitada por sentenza defginitiva unha primeira, sempre que a nova euroorde respecte os dereitos fundamentais e sexa proporcionada. Tamén lle nega á autoridade xudicial receptora a posibilidade de rexeitar a euroorde baseándose só en normas do Dereito do Estado receptor.

    Estas respostas motivaron un inxustificado optimismo no Goberno do Estado e no TS, que deron por feita unha próxima extradición do president Puigdemont e dos outros conselleiros exiliados. E este inxustificado optimismo definiu o tratamento case unánime da prensa de Madrid,  considerando esa sentenza  un trunfo do Poder Xudicial español.

   Mais a lectura rigorosa da sentenza achega conclusións moi diferentes, Porque introduce como causas de rexeitamento da euroorde: i) a aplicación de normas de Dereito estatal que permitan rexeitala cando se considere existente o risco dunha vulneración de dereito fundamental ii) a avaliación de dados obxectivos e actualizados que amosen a existencia de deficiencias que atinxan á tutela xudicial dun grupo obxectivamente identificábel de persoas ao que pertenza o interesado e iii) que exista proba de que por mor do suxeito, delicto ou circunstancias do caso o órgano xudicial que vaia axuizar o caso sexa manifestamente incompetente.

   O axuizamento e condena polo TS (2017-2019) de determinados dirixentes políticos cataláns amosou graves irregularidades alicerzadas na común condición de políticos independentistas das persoas atinxidas. Foron procesados por rebelión para que algúns cesasen como deputados e foron axuizados polo TS (o que lles privou da posibilidade de apelación) por desconfianza a respecto do Tribunal Superior de Catalunya, que era o ordinario predeterminado pola Lei.

Deste trato desigual non existen precedentes. Velaí a ampla posibilidade de que os políticos cataláns exiliados  poidan achegar dados dun trato desigual baseado na súa común cualidade de politicos independentistas e da determinación da competencia do TS precisamente por esa común cualidade.

*Xoan Antón Pérez-Lema, avogado e analista político

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en A EXTRADICIÓN DE PUIGDEMONT, MÁIS LONXE.-Xoan Antón Pérez-Lema*

EL MUNDO NO ESTÁ PREPARADO….-José Luís Ortiz Güell*

Pocas veces, especialmente en estos años, manifestando mi opinión, pero cuando lo he hecho he decidido hacerlo sin ningún reparo, ni miramientos, a pesar de todas las “sugerencias” que he podido recibir para no llevarlo a cabo, pero la verdad que mi espíritu de activista no me permite que guarde silencio.
La IA está llevando al mundo a una era de cambios sin precedentes. Esto es algo bueno para la sociedad en general, ya que ofrece más eficiencia, productividad y una mejor calidad de vida. Sin embargo, también conlleva algunos gravísimos riesgos que deben ser considerados y no ignorados.
Siempre se ha dicho que, si se quiere ocultar algo, ponlo a la vista y lo que está ocurriendo está pasando delante de nosotros y somos ignorantes.
Tendemos hacia la automatización y cada vez más tareas habituales serán reemplazadas por robots y software y esto cambiará el mercado laboral a la vez que, se supone, incrementará nuestro bienestar. Eso es la mejor forma de venderlo y permitidme que aporte algo de luz e intente iluminar las zonas de penumbras.
Recientemente en la revista New Scientist, salió publicada una noticia, pero claro, donde estén las diferentes plataformas de entretenimiento que se quite perder el tiempo leyendo tedioso artículo de ciencia, eso es algo inteligente, no me cabe ninguna duda.
En 2015, un estudiante de Stanford, la Universidad de California, desarrolló una empresa para recurrir las diferentes multas de tráfico y la sorpresa fue que el 99, 50 % de los recursos fueron positivos para los conductores y fueron desestimadas las sanciones.
Eso favoreció el desarrollo posterior de su alcance y en este mes de febrero la I.A. será empleada para asesorar legalmente a un acusado en un juicio, para su defensa a través de un móvil.
Aparentemente, es algo anecdótico y seguramente no tendrá trascendencia, de eso estoy seguro.
Tengo que advertir que la I.A. ya está implantada en miles de aplicaciones móviles, juegos, actividades habituales y hasta para el análisis de datos.
La parte que no se muestra, ni se vende, es que miles de millones de personas tendrán dificultades para encontrar trabajo y puede generar verdaderos abismos sociales y desequilibrios que no podemos imaginar, tantos que la crisis de 2008 será un ejemplo de esplendor económico, asusta ¿no?.
Ya no hay vuelta atrás posible, es la mala noticia, pero el verdadero problema radica en cómo se ha de gestionar, pues podría generar un problema de explotación laboral sin precedentes conocidos y solo asimilables al comienzo de la Revolución Industrial en el siglo XVIII y que tuvieron que pasar dos siglos para conseguir unos derechos básicos y dignos.
Por cierto, desde hace unos años diferentes gobiernos, una inmensa mayoría, cuatro de cada cinco, los están recortando lo mismo que las libertades.
Nuestro trabajo en el futuro no serán más que un aprendizaje continuo y constante, para poder sólo sobrevivir.
Lo peor de todo esto es que parece que los gobernantes del mundo muestran un total desinterés ante ello o quizá algo peor ¿Acaso son ellos cómplices necesarios y por lo cual obtienen beneficios?
Pensadlo, y si bien ya no es posible frenarlo, quizás deberíamos ofrecer resistencia y para ello nada mejor que la Revolución Civil y Pacífica  (RCP).
Para ello me despido con una frase de Lord Byron (1788-1824)
“La Revolución se nutre de la justicia, la dignidad y la libertad. No es una cena de gala, ni de una fiesta de disfraces, es un llamado a la acción y su poder está en nuestras manos. ¡Unidos, abracemos a la Revolución, ¡Que nada ni nadie nos detenga!”

José Luis Ortiz Güell, funcionario

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en EL MUNDO NO ESTÁ PREPARADO….-José Luís Ortiz Güell*

“PORQUE YO LO… PAGO”.-María Purificación Nogueira Domínguez.

En El Principio… los machos de Homo sapiens utilizaban a toda hembra que se les pusiese por delante… y por detrás, para sustentar su salvaje voracidad sexual. Tenían dos apetitos básicos: el de la comida, que solventaban cazando animales, y el sexual, que calmaban violando hembras. Los Homo sapiens se mezclaron y aparearon con los Neandertales y heredaron un gen primitivo… simiesco. El mono que llevaban en su interior era de tal ferocidad que opacaba su naturaleza humana. La evolución de los Homo sapiens propició un cambio en la conducta sexual de aquellos selváticos seres.  Ya no violaban a las hembras, las elegían para ser sus compañeras sexuales y las madres de sus crías. Algunos Homo sapiens tenían varias hembras en propiedad y, a cambio de su protección, las ofrecían a otros machos para su disfrute sexual y les cobraban en alimentos y otros favores. Y… así surgió el “oficio” más antiguo del mundo: La Prostitución. 

En la Edad Media… las mujeres que no pertenecían a una familia noble o pudiente, las que tenían familias muy pobres y las que no encontraban esposo, tenían tres alternativas: hacerse religiosas, ser esclavas domésticas de los nobles y acaudalados… o elegir “el camino de la perdición”. Era la prostitución de supervivencia. Ni el poder feudal ni la Iglesia tenían interés en terminar con la prostitución. Era primordial mantener entretenido al populacho para que siguiese sometido, así que… sexo y vino. Los nobles y los adinerados y poderosos tenían en sus palacios y castillos a sus “Doñas”, esposas que, para el disfrute sexual, alternaban con las cortesanas, que disponían de todo tipo de comodidades y lujos. La prostitución de las mujeres humildes y de las campesinas era inhumana. La gran mayoría contraía enfermedades venéreas y si eso no las mataba, lo hacía el alcohol, el hambre, los malos tratos… y los asesinatos. En ocasiones, La Inquisición hacía una “ caza de brujas” en lupanares y tabernas y quemaba en hogueras públicas a unas cuantas prostitutas, para dar a la plebe ejemplo de moral y religiosidad… Y miraba para otro lado cuando se trataba de meretrices de nobles,  adinerados, militares… o eclesiásticos.

En la Edad Contemporánea… cuando la mujer consiguió derechos y formó parte de la sociedad trabajadora, la prostitución siguió manteniendo una posición privilegiada. Durante la dictadura española tuvo su mayor auge porque, pese a rechazarla con su hipocresía habitual, los fascistas machos hacían tanto uso de ella como los primigenios homo sapiens. Le lavaron la cara a la prostitución, la maquillaron y la hicieron desfilar por pantallas de cine y televisión. Mostraban a aquellas  “chicas de vida alegre” como mujeres con una idea empresarial clara: ganar dinero con el sudor de su… cuerpo. Fabricaron un Hollywood español en donde las pretty womans encontraban “protectores” ricos que les ponían un pisito, les compraban un coche y a sus “secretarias” o “sobrinas”… ¡les ponían una mercería! Esa imagen de mujeres frívolas, interesadas y felices fue la catapulta que hizo que la prostitución se normalizara. Y lo hizo de tal manera que cuando los adolescentes empezaban a mirar hacia las piernas y los escotes de las chicas, sus padres los llevaban de la mano a su “bautismo prostibulario”, y los arrojaban en la cama de cualquier mujer que, previo pago, les “ hiciese hombres”. No había evento lúdico y festivo de machos fascistas que no terminase en una “casa de muñecas” o en un club de alterne. Era el deporte patrio machofacho por excelencia. De la prostitución de saldo y callejón no se hacía cine ni televisión… Se hacían redadas por los prostíbulos de baratillo, los puertos y en los “barrios chinos”, para dar ejemplo a los ciudadanos de a pie de conducta intachable y moral cristiana. Pero, tras pagar la multa o no cobrar al  “justiciero” de turno un servicio nocturno, las prostitutas salían de la comisarías y volvían a las calles, a las habitaciones de pensión cutre, a las cabinas de los camiones, a los parques oscuros… volvían. Y cuando a los ricos y poderosos se les hacía demasiado aburrido, demasiado cristiano, demasiado represivo, el sexo con amor del matrimonio, solicitaban los servicios de las “ chicas de vida alegre”, de las chicas monas de los clubs de alterne más exclusivos. Los obreros, el pueblo llano, solicitaban el servicio barato y rápido de las prostitutas de bolso y esquina, las de toda la vida de San Pecado… “ las chicas de vida triste”.

En la actualidad… la prostitución se ha convertido en uno de los negocios más lucrativos que existen… y en el más inhumano y criminal perpetrado contra la mujer. Chicas de países del tercer mundo son engañadas y transportadas a países del primer mundo para ocupar un puesto de trabajo, que, en realidad, consiste en ejercer la prostitución. Estafadas, secuestradas, esclavizadas, les regalan una deuda por el transporte y los medios que han puesto para traerlas de sus países… que no consiguen finiquitar nunca. Muchas buscan consuelo amamantando a una jeringuilla, a sus pastillas, a su nariz, otras a la botella y tras eso… encuentran pocos aviones para volver a casa. Se transforman en supervivientes que enriquecen a esos “empresarios” que nadie señala, pero todos conocen. Es la prostitución pobre, tenebrosa y húmeda. En el otro extremo, en el lado claro y cálido, está la prostitución de lujo. La autónoma, la elegida, la ejercida por la mujer sin escrúpulos, que busca a un cliente-marido, preferiblemente anciano y muy rico, que le solucione la vida, que la envuelva en lujo, aunque, después de dejarse “querer la piel”, tenga que ir a su lujoso baño a vomitar. Las que  se venden por una jefatura, por un mejor sueldo, por poder y dinero, por rodearse de bellos objetos y por vivir una vida de opulencia. Son envidiadas y ocupan portadas de revista, pasean su glamour por photocalls, algunas se hacen más famosas y ricas que sus “ maridos-compañeros proveedores”. Pero, alguna brecha tiene que haber en sus vidas, algo de su interior se les ha roto en el camino, para anteponer la riqueza a la dignidad y el amor propio… para venderse. Quizá tienen un agujero en el corazón por donde sale el amor para dejar entrar al dinero. Quizá sobre su pecho llevan un cartel de “ se reserva el derecho de admisión” y en la lista solo se permite la entrada a potentados y poderosos: “ enamoramiento selectivo”. Algo les ocurre, sin duda, porque si le preguntas a miles de niñas: “¿qué quieres ser cuando seas mayor? ninguna contestará: “¡ay, yo de mayor quiero ser meretriz!”. No. Y ninguna mujer se levanta un buen día de la cama, se despereza y dice: “¡hoy me apetece ponerme una minifalda, unos tacones, echarme un bolso al hombro e ir a la esquina de enfrente… Hoy me apetece ser prostituta!”. No.

La prostitución femenina de El Principio, de la Edad Media, de la Edad Contemporánea y la actual, tienen de nombre el machismo más execrable y de apellidos la pervivencia del gen neandertal en los homo sapiens. Se ha hecho endémica y no hay cura ni extinción para el “ oficio” más viejo del mundo. Ese “oficio” que la Iglesia le adjudicó

 a Eva, nombrándola primera meretriz… manzanera. Igual que hizo con María de Magdala, a la que disfrazó de alcohólica y prostituta para justificar su querida presencia ante el hijo de Dios, que la perdonó y la Iglesia santificó… Y hasta un tal Sabina le hizo una canción: “Y, si La Magdalena pide un trago, tú la invitas a cien, que yo los pago”. “ Dueña de un corazón, tan cinco estrellas, que, hasta el hijo de un Dios, una vez que la vio, se fue con ella. Y nunca le cobró… La Magdalena”.

María Purificación Nogueira Domínguez.

Publicado en ARTÍCULOS DE OPINIÓN | Comentarios desactivados en “PORQUE YO LO… PAGO”.-María Purificación Nogueira Domínguez.