Xerais con sabor a transición – Xosé A. Gaciño

bbf56-xosc3a9antc3b3niogacic3b1oXerais con sabor a transición

Vai concluíndo o maratón electoral que se iniciou cos comicios europeos en maio do ano pasado. Pasadas as andaluzas de marzo deste ano, as municipais e autonómicas (en trece comunidades) de maio, e as catalás de setembro, desembocamos agora, en cuestión dun par de meses, nas eleccións xerais. Será como a apoteose final despois deses exercicios de quecemento electoral, que foron clarexando algunhas tendencias apuntadas nas eleccións ao Parlamento Europeo, pero que non remataron de despexar dúbidas na evolución do mosaico de forzas políticas.

A principal tendencia marcada nesas eleccións europeas do 2014 foi a da decadencia do bipartidismo. Por primeira vez nunhas eleccións de ámbito estatal, a suma dos votos dos dous grandes partidos (Partido Popular e Partido Socialista) non chegaba ao cincuenta por cento do total dos votos (49,06 por cento exactamente). Paralelamente, medraban os apoios electorais a algunhas forzas minoritarias (Esquerda Unida, Unión Progreso e Democracia, e Cidadáns, que probaba sorte fora do seu inicial ámbito catalán) e emerxía unha nova forza política, Podemos, que, configurada poucos meses antes da data de votación, se situaba ao nivel das forzas minoritarias veteranas.

Ano e medio despois, e con catro convocatorias electorais cubertas, ese panorama ten matices a considerar, cara á última confrontación. Por exemplo, que o bipartidismo segue a estar en decadencia, pero resiste máis do que parecía. Tanto nas autonómicas andaluzas (62,19 por cento dos votos entre os dous “grandes”) como no conxunto das eleccións en trece comunidades autónomas (54,43 por cento) e no total das municipais (52,07 por cento) superaron a metade dos votantes. Sufriu en cambio un severo correctivo nas máis recentes eleccións autonómicas de Cataluña: só conseguiron atraer ao 21,2 por cento dos votantes. Certamente, nesta comunidade como en Euskadi, o bipartidismo estatal sempre tivo as súas limitacións, sobre todo nos comicios autonómicos. Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, Xosé Antonio Gaciño | Comentarios desactivados en Xerais con sabor a transición – Xosé A. Gaciño

O derradeiro debate – Xesús Veiga

264c2-xesusveigaO DERRADEIRO DEBATE

Núñez Feijoo acometeu o derradeiro debate parlamentario sobre o estado da nación buscando desesperadamente a conexión co seu electorado, ofrecendo agasallos coma quen abre o período de rebaixas comerciais.Era previsíbel:os síntomas de desacougo no seu partido son tan evidentes que non se poden agachar.Os comicios locais do 24 de Maio provocaron unha situación moi preocupante para o PP:só goberna nunha das sete cidades galegas, perdeu a maioría en concellos simbólicos e unicamente xestiona a deputación da Ourense (e para iso mediante un clan familiar que actúa cun elevado nivel de autonomía).
A súa pretensión de que a economía galega presenta un diferencial positivo a respecto da española carece de credibilidade.A evolución seguida polos principais índices macroeconómicos demostra que a recuperación circula a unha velocidade mais lenta que a media estatal.De pouco valen as “boutades” presidenciais sobre a presunta superioridade da Facenda galega a respecto da catalana (a repetida consigna:”Galiza paga, Catalunya pide”) cando a opinión maioritaria da cidadanía non acompaña os diagnósticos optimistas que se emiten dende San Caetano.

Un dos activos mais propagados polos seareiros de Feijoo é a grande capacidade xestora exhibida polas súas equipas e o nivel de eficiencia demostrado na administración dos recursos públicos.Neste aspecto tamén existiu unha frase para as hemerotecas:”estamos facendo mais con menos”.Non mais co mesmo, que xa sería moito.Non.Con menos:a excelencia que só acadan os grandes executivos das principais multinacionais.Se tal hipótese fose certa, por qué pasa agora de 8 a 10 consellarías?Por qué restablece a separación entre Medio Rural e Pesca e por qué segrega Ordenación do Territorio e Medio Ambiente do anterior departamento no que figuraban con Infraestruturas e Vivenda?. Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, Xesús Veiga Buxán | Comentarios desactivados en O derradeiro debate – Xesús Veiga

La expedición de la vacuna – José María Barja Pérez

c0b75-josc3a9mc2aabarjaLa expedición de la vacuna

El próximo 30/noviembre se cumplen 212 años de la partida de la corbeta María Pita, de 200 toneladas y una sola cubierta, desde el puerto de A Coruña, iniciando la llamada expedición Balmis. Su objetivo era llevar a América y a Fili­pinas la vacuna de la viruela. Descubierta por Edward Jenner, quien la nombra haciendo referencia al ganado vacuno empleado inicialmente en el procedimiento de inmunización, el transporte a ultramar requería mantener el fluido vacunal. La propuesta de Balmis era utilizar niños para ir traspasando la vacuna; y para un viaje arriesgado sólo consigue incluseros, básicamente del hospicio coruñés. Así cinco madrileños, doce coruñeses y cinco compostelanos menores de diez años (siete de ellos de tres años de edad) fueron embarcados al cuidado de Isabel Zendal Gómez, una muchacha de 24 años nacida en Ordes, que era la directora del Hospital de la Caridad.

La reciente novela de Javier Moro, A flor de piel (2015) Seix Barral, retrata esa figura esencial en la hazaña humanitaria que permitió inmunizar un continente y contribuir a la extinción del planeta de la epidemia que más muertes ha causado en la historia de la Humanidad. El olvido de ese hecho histórico, coincidente con la mal llamada Guerra de Independencia y las independencias de los países ame­ricanos, debe ser reparado y formar parte de los conocimientos de historia con­temporánea de cualquier estudiante.

• calle Isabel López Gandalla Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, José María Barja Pérez | Comentarios desactivados en La expedición de la vacuna – José María Barja Pérez

La guerra de todos contra todos – Isidoro Gracia

ISIDORO  GRACIALA GUERRA DE TODOS CONTRA TODOS
En el siglo XVII Hobbes identificó al Estado como única defensa frente al monstruo Leviantán, que identificaba como “La guerra de todos contra todos”, no imaginó que también escribía para el S XXI.
En 2011 releyendo algunos párrafos de la traducción de Tierno Galván del libro “El ciudadano y Leviatán”, de Hobbes, encontré motivos para el optimismo en la única herramienta que podía sacarnos del pozo de la crisis: La Política. En  2011 la Unión Europea aún parecía un proyecto con un futuro solido, con escasas dudas, hoy no solo han crecido exponencialmente las dudas, en especial con el trato dado a los problemas con Grecia, sino también por las actitudes de algunos gobiernos (en especial, pero no solo, el de Hungría) respecto a los valores básicos que impulsaron el proyecto europeo.
Pero tanta gravedad como lo anterior, sino mayor, tiene la respuesta generalizada que han dado gobiernos de todo color a la crisis económica, desgastando, cuando no dinamitando la proposición teórica del contrato social, propuesta por Hobbes y traducida en Europa como “estado de bienestar”. Incluso es posible que en el trato dado, por casi todos los gobiernos europeos, a sus propios ciudadanos está la base de las justificaciones que los nacionalistas centroeuropeos alegan, para incumplir sus obligaciones con los inmigrantes exteriores, como los refugiados, e incluso con los procedentes de otros estados socios de la UE.
Como otros grandes pensadores parte de un buen conocimiento de sus conciudadanos y vecinos: “el hombre es un animal esencialmente egoísta, y la fórmula primera y fundamental del egoísmo es la supervivencia”. Por ello si quien detenta el poder absoluto al ejercerlo en vez de evitar el miedo lo produce y ocasiona la destrucción del acuerdo de cesión de su libertad por parte del ciudadano, o si traspasa los límites de lo necesario, se convierte en un poder superfluo y por lo tanto el ciudadano verá su supervivencia amenazada, y reaccionará con violencia. Esa violencia, que en 2011 aún se veía en lejanos desiertos, hoy no solo se ha trasladado a nuestras puertas sino que las traspasa y está empezando a estallar en nuestros pueblos, y entre nuestros conciudadanos alienados con viejos fantasmas y símbolos, como aquellos que vuelven su mirada a la seguridad que un día, ya muy remoto, aportaba la tribu.

Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, Isidoro Gracia Plaza | Comentarios desactivados en La guerra de todos contra todos – Isidoro Gracia

A culpa foi do maquinista – Xoán Antón Pérez-Lema

2681b-xoc3a1nantc3b3npc3a9rez-lemaCADERNOS DA VIAXE

O Xulgado de Instrución nº 3 de Compostela ven de rematar a instrución do accidente de Angrois, considerando única persoa presuntamente responsábel do sinistro ao maquinista do tren. O xuiz  rexeitou novas probas propostas polas acusacións das vítimas, pechando a posibilidade de acusar terceiras persoas.

Porén, a realidade é que un dos tres peritos xudiciais, César Mariñas, concluiu que este accidente non tería ocorrido se o tren levara equipado o sistema ERTMS, obrigatorio na alta velocidade española. E non o levaba equipado por mor dunha autorización provisional de ADIF do 23 de xuño do 2012, trece meses anterior ao accidente, que non foi acompañada por ningunha medida complementaria ou de reforzo da seguranza. O día do sinistro os viaxeiros do 0730 Alvia eran os únicos usuarios de AVE no  Estado que dependían do maquinista. Os demáis doutras liñas atopábanse baixo a automatizada protección do ERTMS.

Mais outro dos peritos xudiciais recoñeceu tamén a mala sinalización da perigosa curva d’A Grandeira, pertencente ao antigo tracexado. Cuestión que xa fora advertida polos servizos territoriais da operadora RENFE en decembro de 2011, poucos días despois de que o ministro Blanco abrise oficialmente este tren, a piques xa de cesar como ministro. Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, Xoan Antón Pérez-Lema | Comentarios desactivados en A culpa foi do maquinista – Xoán Antón Pérez-Lema

Citas electorais no sur de Europa – Xesús Veiga

264c2-xesusveigaCITAS  ELECTORAIS  NO  SUR  DE  EUROPA

Nun intervalo de 15 días tiveron lugar tres citas electorais relevantes no Sur de Europa.Mais alá das lóxicas diferenzas derivadas das traxectorias e hábitos dos respectivos corpos sociais, os resultados dos comicios en Grecia, Catalunya e Portugal mereceron unha mirada expectante por parte dos poderes dominantes nas estruturas da UE.Aínda que non se recoñecera explicitamente, existía unha coincidencia básica entre observadores e analistas:o futuro das políticas deseñadas en Bruxelas podería ficar moi condicionado pola vontade expresada nas urnas.E moito mais cando xa se ten constancia do momento concreto no que se celebrarán as eleccións xerais no Estado español e do que iso pode significar no debuxo do cadro xeral resultante.

Cando xa se coñecen os resultados, as análises aparecen contaminadas polo afán de construír o relato que resulta mais favorábel de cara ás vindeiras batallas políticas.E por iso escoitamos ou lemos simplificacións tan contundentes coma estas:”a troika gañou”; “venceu a política de austeridade”; “fracasaron os independentistas”.Semellantes titulares –en realidade, case consignas- non resisten un contraste coa propia situación que presentan as tres sociedades despois de abrir as urnas.Mais que derrotas ou vitorias contundentes, houbo empates.

O modelo de estabilidade gobernamental que desexaban consolidar os dirixentes da UE non foi ratificado polos respectivos corpos electorais.A vitoria de Syriza  non era a aposta preferida polo goberno alemán.Tampouco poden tirar foguetes polo mapa político portugués:se non se verifica unha complicadísima gran coalición entre as dúas formacións maioritarias, é verosímil unha nova convocatoria nos vindeiros meses.E cómo negar a inestábel e incerta situación que certificou o 27-S en Catalunya. Seguir leyendo

Publicado en AUTORES, Xesús Veiga Buxán | Comentarios desactivados en Citas electorais no sur de Europa – Xesús Veiga